Anadolu Kültüründe Nazar Ve Nazar Objeleri

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Süleyman Demirel Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü, Geleneksel Türk Sanatları Anasanat Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2017

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Ayşe ÇALLI

Danışman: Serap Ünal

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bir Toplumun yaşayış, düşünce şeklinin yansıması ve toplumsal kimliğinin göstergesi olan kültür her türlü toplumsal olgunun bir pota içerisinde eriyerek içerik ve bütünlük kazanması ve nesilde nesile aktarılmasıyla oluşur. Bir kültürün oluşmasında toplumun yaşadığı bölgenin coğrafi özellikleri, yaşadığı toplumun sosyal yapısı, geçmişte yaşadığı inanç sistemlerinin etkisi oldukça fazladır. Halk tüm yeni dini inançlara rağmen eskiye bağlıdır. Toplumu oluşturan en önemli kaynak inançlar ve dindir. Anadolu kültürünü oluşturan en önemli etmenlerden biri eski inanç ve inanışların incelenmesi sonucunda günümüz Anadolu kültürünü anlamamıza yardımcı olacaktır. Her ulusun kendi inanç, gelerek, estetik, sosyo-ekonomik anlayışı ve değerlendirmelerine göre değişen kendi halk kültürü hangi coğrafyada olursa olsun insanoğlunun geçmişi ile geleceğini birbirine bağlar. Halk kültürü Türk toplum yaşamının ifadesi, duygu ve düşünce beraberliğinin göstergesi olarak bir takım ürünler ortaya koymuştur. İnsanoğlunun geçmişten günümüze yaşamla ve onu oluşturan öğelerle hatta doğada karşılaştığı durumları açıklamaya çalışması onun inançlarının temelini ve şekillenmesini sağlar. Bu şekillenme ve inanışlardan biri de nazar inanışıdır. Nazar inanışı ile ilgili olarak; nazarın toplum arasındaki inançların içerisinde en yaygın inanış olduğu, kişilerin duygu ve düşüncelerinin yansıması olduğu ve özellikle çocuklara ve beğenilen her şeye nazarın değdiği ortaya çıkmaktadır. Nazardan korunmak amacıyla kullanılan nesnelere nazarlık denilmektedir. Nazarlık olarak kullanılan objelerin içerisinde en çok kullanılan ve yaygın olanı göz boncuğudur. Türkler eskiden beri söz konusu objeyi kullanmışlardır. Eskiden kullanılan nazarlıklar ile günümüzde kullanılan nazarlıklar arasında kullanım yönünde bir farklılık yoktur. Tek farklı yönü materyallerdeki değişim ve gelişimdir. Gelenek ve göreneklerimizde temelinde yer alan nazarlıklar günümüzde önemini sürdürmektedir. Pek çok insan üzerinde belki takı, belki muska olarak tılsımına ve koruyuculuğuna inandığı bir obje taşımaktadır. Evlerimizde bulunan göz boncuklu nazarlık, muska gibi bir obje evlerimizin bereketini, güvenliğini, huzurunu sağlamak üzere yüzyıllardır varlığını sürdürmektedir. Anahtar Kelimeler: Nazar, Nazarlık, Gelenek, İnanç, Somut Olmayan Kültürel Miras.