Tuz Stresi Altında Çimlendirilen Allium cepa L. Tohumlarında Bazı Fizyolojik ve Sitogenetik Parametreler Üzerine Ginkgo biloba L., Aloe vera L. ve Arı Sütünün Etkileri
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Süleyman Demirel Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2016
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Dilek Çavuşoğlu
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Selma TABUR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu tez çalışmasında, hem normal koşullar hem de tuz stresi altında çimlendirilen Allium cepa L.'nın tohum çimlenmesi, fide büyümesi (radikula uzunluğu, radikula sayısı ve taze ağırlık), mitotik aktivite ve kromozom anormallikleri üzerine Ginkgo biloba yaprak ekstraktı (GbYE), Aloe vera yaprak ekstraktı (AvYE) ve arı sütü (AS)'nün etkileri araştırılmıştır. Tek başına GbYE, AvYE ve AS'li ortamda çimlendirilen tohumların radikula uzunluğu saf su ortamında çimlendirilen kontrol tohumlarınınkilerle karşılaştırıldığında artarken, nihai çimlenme yüzdesi istatistiksel açıdan kontrol tohumlarınınkilerle aynı olmuştur. Tek başına AvYE'li ortamda çimlendirilen tohumların radikula sayısı kontrol tohumlarınınkilere göre azalırken, tek başına GbYE ve AS'li ortamda çimlendirilen tohumların radikula sayısı istatistiksel açıdan kontrol tohumlarınınkilerle aynı değerleri göstermiştir. Ayrıca, AS'li ortamda büyütülen fidelerin taze ağırlığı saf su ortamında büyütülen kontrol fidelerininkilerle karşılaştırıldığında artmıştır. Fakat tek başına GbYE ve AvYE'li ortamda büyütülen fidelerde bu parametre kontrole göre azalmıştır. Dahası, tek başına GbYE, AvYE ve AS'li ortamda çimlendirilen A. cepa tohumlarının kök ucu meristemlerinde mitotik indeks ve kromozom anormalliklerinin sıklığı saf su ortamında çimlendirilen kontrol tohumlarınınkilere göre önemli bir artış göstermiştir. Diğer yandan, tuz stresi A. cepa'nın tohum çimlenmesi ve fide büyümesini önemli ölçüde engellemiştir. Ayrıca, tohumların kök ucu meristemlerinde mitotik indeksi önemli ölçüde azaltmış, kromozom anormalliklerinin sayısını ise artırmıştır. Oysaki tuzun tohum çimlenmesi, fide büyümesi ve mitotik aktivite üzerindeki engelleyici etkisi GbYE, AvYE ve AS uygulamaları ile çeşitli derecelerde önemli ölçüde hafifletilmiştir. Fakat tuzun kromozom anormallikleri üzerindeki zararlı etkileri bu uygulamalar ile daha da artmıştır. Anahtar Kelimeler: Allium cepa L., Aloe vera L., arı sütü, fide büyümesi, Ginkgo biloba L., kromozom anormalliği, mitotik indeks, tohum çimlenmesi, tuz stresi.