Türkiye’de Kurumsal Açık Erişim Arşiv Yönetişimi Üzerine Bir Araştırma ve Model Önerisi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Süleyman Demirel Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Orhan Alav
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Pınar GÖKTAŞ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışma, dünyada ve Türkiye'de son 20 yıl içerisinde gelişmekte olan "Açık Bilim" anlayışına dayalı olarak gelişen "Açık Erişim Arşiv" organizasyonlarının günümüzdeki kurumsal yönetişim yapılanmaları ve işlevleri Türkiye uygulamalarını ela alan bir çalışmadır. Araştırmanın özü, "Açık Bilim" anlayışına bağlı olarak gelişen entellektüel sermaye olarak adlandırılan bilimsel çıktı değerlerinin depolaması, işlemesi ve erişilmesinde ücretsiz ve de engelsiz erişimlerin sağlanmasında bilişim teknolojileri (BT) / Internet (ağ) desteği ile elektronik ortamda gerçekleştiren Kurumsal Açık Arşiv (KAA) erişim organizasyonlarının Türkiye uygulamalarının değerlendirilmesinden oluşmaktadır. Araştırma ile Türkiye'deki KAA erişim organizasyonlarının mevcut durumları ve gelişim eğilimleri tespit edilerek nicel verilerle ölçülmeye çalışılmıştır. Çalışma, altı bölümden oluşmaktadır. Bunlar; Giriş bölümü; çalışmanın kuramsal içeriği ve literatür, 1.Kurumsal Açık Arşiv Erişimi, 2.Yönetişim, 3.Kurumsal Açık Arşiv Erişiminin Kuramsal Çerçevesi, 4.Türkiye'deki Kurumsal Açık Arşiv Erişim ve Yönetişimi: Durum Analizi ve 5.Kurumsal Açık Arşiv Erişim Organizasyonu Yönetişim Sorunları Üzerine Araştırma ve 6.Kurumsal Açık Arşiv Erişim Organizasyonlarına Yönelik Model Önerisi Araştırmada, Türkiye'deki 146 Kurumsal Açık Arşiv erişim organizasyonuna yönetişim yapılarını ve işlevlerine yönelik 26 sorudan oluşan saha/anket çalışması yapılmıştır. Anket çalışmamıza 97 Kurum katılım göstermiştir. Anket çalışmasında soruların ilk sekizi tanımlayıcı sorulardan ve diğer 18 soru ise beşli "Likert Ölçek" modeli esas alınarak hazırlanan KAA erişim organizasyonlarının yönetişim sorun alanlarını içeren sorulardan oluşmuştur. Araştırma sonucunda Türkiye'deki KAA erişim organizasyon yönetişim yapılarını içeren özgün ölçek geliştirilerek literatüre kazandırılmıştır. Araştırmadan elde edilen veriler ilgili istatistik programında (SPSS 20.0) işlenerek varyans (faktör) analizine tâbi tutularak araştırmanın hipotezleri ve ölçek verilerinin anlamlılık değerleri ölçülmüştür. Araştırma ile, Türkiye'deki KAA erişim organizasyonlarında açık erişimin sağlanması sürecindeki altyapı, organizasyonun yönetişim yapısının işlerliği ve aksayan yönlerinin belirlenerek optimal bir KAA erişim organizasyon yönetişim modelinin önerilmesi hedeflenmiştir.