Kokulu Ardıç (Juniperus foetidissima Willd. ) Kozalaklarının Uçucu Yağ Özellikleri Ve Çevresel Faktörlerle İlişkileri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Süleyman Demirel Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Orman Mühendisliği Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Uysal Utku TURHAN
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): SERKAN GÜLSOY
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu tez çalışması Batı Akdeniz Bölgesi Göller yöresi sınırları içerisindekokulu ardıç (Juniperus foetidissima Willd.) türününolgun kozalaklarında uçucu yağ özelliklerinin belirlenmesi ve bu özellikler ile çevresel yetişme ortamı faktörleri arasındaki ilişkilerin ortaya konulması amacı ile gerçekleştirilmiştir. Budoğrultuda Göller yöresi sınırları içerisinde 2014 yılının Kasım ve Aralık ayları içerisindedaha önceden belirlenen 12 farklı örnek alandan kozalak örnekleri toplanmıştır. Toplanan bu örnekler hava kurusu hale geldikten sonra su buharı ile distilasyon yöntemi kullanılarak kozalaklardan uçucu yağlar elde edilmiştir. Uygulanan işlem neticesinde kozalaklarda ortalama % 2,43 v/w uçucu yağ olduğu tespit edilmiştir. Daha sonra her bir örnek alana ait kozalak örneklerinden SPME/GC/MS yöntemi kullanılarak uçucu bileşenler belirlenmiştir. Kozalaklarda toplam 38 adet farklı uçucu bileşen belirlenmiş olup, bunlar içerisinde α-pinen sabinen, limonen, myrcene ve thujone en temel uçucu bileşenler olarak tespit edilmiştir. Çalışmada son olarak uçucu yağ miktarları ve bileşen oranları çevresel faktörler ile ilişkilendirilmiştir. Bu amaçla bağımlı ve bağımsız değişkenler arasında sırasıyla pearson korelasyon analizi, kümeleme analizi ve temel bileşenler analizi uygulanmıştır. Uygulanan analizler sonucunda kokulu ardıç türün kozalaklarında tespit edilen uçu yağ miktar ve bileşenlerinin örnek alanlara aitfizyografik ve iklim faktörlerinden enlem, yükselti, arazi yüzey şekli, yamaç konumu, arazi yüzey formu ve yıllık toplam yağış ortalaması ile istatistiksel anlamda önemli ilişkileri tespit edilmiştir. Diğer yandan toprak özelliklerinden ise organik madde, toprak derinliği ve kil oranlarının yine uçucu yağ ve bileşen miktarları üzerine istatistiksel olarak önemli ilişkileri bulunmuştur. Son olarak uçucu yağ ve bileşenlerinin kozalak fiziksel özellikleri ile ilişkileri incelendiğinde ortalama kozalak en ve kozalak nem değerlerinin etkileri tespit edilmiştir. Tüm bu sonuçlar türün kozalaklarında uçucu yağ parametreleri üzerine çevresel faktörlerin duyarsız kalmadığını ortaya koymuştur.