Kentsel ulasım politikaları kapsamında sürdürülebilir kentsel hareketliligin degerlendirilmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Süleyman Demirel Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Şehir Ve Bölge Planlama Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Burak Korkmazyürek
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Erkan POLAT
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Kentler; hızla artan nüfus ve gelişme baskılarından doğan yeni alan kullanma arzusu vb. sebeplerden kaynaklanan dolaylı/doğrudan ve olumlu/olumsuz etkiler sonucunda kırsal alanları, doğal kaynakları ve tarımsal/hayvansal üretim alanlarını hızla tüketerek ilerleyen devasa bir organizmaya dönüşmektedirler. Kentleri farklı yönleriyle ve planlama araçları vasıtasıyla kontrol etme çabası, bu karmaşık ve dinamik yapı yaşamın ve hareketliliğin kendisini içinde barındırdığından yetersiz kalmaktadır. Dünya ülkelerinde olduğu gibi Türkiye'de de kentsel hareketlilik, araç odaklı ve fiziksel ulaşım altyapısına dayalı hareketlilik olarak algılanmaktadır. Bu sebeple planlama araçları artan araç hareketliliğinin getirdiği dolaylı/doğrudan tüm sorunlara sürekli çözüm arayışı içerisindedir. Bu çözüm arayışları Avrupa kıtasında özellikle 2000'li yıllarda etkisini göstermeye başlamıştır. 2000'li yıllarda Avrupa Birliği (AB) kentlerinde yaşam kalitesini arttırmak için sürdürülebilir, entegre, esnek, akıllı ve yeni bir planlama yaklaşımı benimsenmiştir. Bu dönemde AB ülkelerinin kentleri de Türkiye'deki kentler gibi kentsel ulaşım problemleriyle yüz yüze gelmiş ve bu problemleri Türkiye'deki gibi ulaşım ana planları ile çözemedikleri için, Avrupa Komisyonu (AK) 2009 yılında kentsel hareketlilik aksiyon planı ile sürdürülebilir kentsel hareketlilik planlarını bu sorunların çözümüne bir alternatif olarak sunmuştur. Bu tez çalışmasında kentsel ulaşım politikaları kapsamında, sürdürülebilir kentsel hareketliliğin değerlendirilmesi ele alınmaktadır. Sürdürülebilir kentsel hareketlilik planlaması, hareketlilikle ilgili kavramların Türkçe literatürdeki karşılıkları ile birlikte irdelenmekte ayrıca sürdürülebilir kentsel hareketlilik planlarının değerlendirilmesi, yurtiçi ve yurtdışı örnekleriyle karşılaştırmalı olarak incelenmektedir. Kentsel ulaşım politikaları kapsamında dünya kentlerinde, özellikle Avrupa kıtası kentlerinde, son çeyrek asırda, sürdürülebilir kentsel hareketlilik planlarının araştırılıp, etkin bir değerlendirme süreci ile birlikte, kentsel ulaşım problemleri çözümlemelerinde kullanıldığı gözlenmektedir. Türkiye'de ise kentsel ulaşım çalışmalarının modern anlayışın aksine geleneksel ulaşım planlama araçları ile devam ettiği anlaşılmaktadır. Bu nedenle çıkarılan teorik sonuç sürdürülebilir kentsel ulaşım planlarının güncel ulaşım politikalarında en etkili ulaşım planlama araçlarından biri olduğu ve tüm kentlerin kendi özgün sürdürülebilir hareketlilik planlama çalışmalarını hazırlık, plan, uygulama ve izleme süreçleriyle ele alıp, ulaşım temelli sorunlarını çözerek, kentsel yaşam kalitesini bu yolla artırması gerektiğidir. Anahtar Kelimeler: Sürdürülebilirlik, Kentsel Ulaşım, Hareketlilik, Kentsel Planlama, Sürdürülebilir Hareketlilik