Türklerde Ölüm Anlayışının Çağdaş Türk Resminde Göstergebilimsel Açıdan İncelenmesi


Tezin Türü: Sanatta Yeterlik

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Süleyman Demirel Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü, Sanat Ve Tasarım Anasanat Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2016

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Ahmet Hakan Yılmaz

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Mehmet ÖZKARTAL

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Ölüm anlayışının temelinde, toplumun sahip olduğu inanç sistemi yer almaktadır. Bu nedenle ölümün sanattaki yerini görebilmek için öncelikle tanımını, dinlerdeki ve felsefedeki yerini, ayrıca çağlar boyunca yüklendiği anlamları bilmek gereklidir. Bu çalışmada, Tüm kavramlarla birlikte ölüm ve sanat ilişkisi kapsamında üretilen sanat eserlerinden örnekleri incelemek, ölüm anlayışının, çalışmanın temelini oluşturan sanatçılara etkisini belirlemek ve Çağdaş Türk resminde Türklerde ölüm anlayışına bağlı gelişen sembol ya da imgelerin göstergebilimsel açıdan incelenmesi amaç edinilmiştir. Bu göstergelerin incelenmesinde ölüm temasının sanatçıların bilinçaltının içsel bir şekilde dışavurumunun olup olmadığı ya da özgün bir bilinçle ele alınıp alınmadığının araştırılması hedeflenmiştir. Bu bağlamda birçok çağdaş Türk sanatçısının resimleri incelenmiş, literatür taraması, eser analizi ve röportaj yöntemiyle sonuca varılmıştır. Buna göre; kimi sanatçıların ölüm anlayışına ait sembol ya da imgeleri bir bilinç dahilin de ele aldıkları, kim sanatçıların ise plastik açıdan biçim ve form kaygısı ile yaklaştıkları tespit edilmiştir. Bu çalışmanın sonucunda, Çağdaş Türk resmi ve ölüm anlayışı ile olan etkileşimlerine yönelik tespitlerde, ölüm anlayışına ait imge ve sembollerin, gerek biçim olarak, gerek plastik bir ifade unsuru olarak kullanılmasıyla sanatçıların bu kavram ve kültürlerden beslendiği belirlenmiştir. Araştırmanın birinci bölümünde probleme ait tanım ve kavramların yanında Türklerde ölüm anlayışı ele alınmıştır. İkinci bölümde göstergebilimin tanımı, tarihçesi ve bağlantıları, göstergebilim sanat ilişkisi içerisinde sanat eseri inceleme, kuramsal ve kavramsal problemleri ele alınarak, ölüm imgesinin göstergeye dönüşümüne yer verilmiştir. Üçüncü bölümde ölüm anlayışının Çağdaş Türk sanatında ele alınışı ve göstergeye dönüşümü bulgular dahilin de incelenmiş, sanatçıların eserlerindeki imge ve sembollerin göstergebilim açısından çözümlemeleri yapılmıştır. Dördüncü bölümde uygulama projesine yer verilmiş, konu amaç ve yöntem olarak açıklanarak eserler değerlendirilmiştir. Araştırmanın son bölümünde ise araştırmanın tüm verileri değerlendirilerek, elde edilen sonuçlara göre çeşitli öneriler getirilmiştir. Anahtar Kelimeler: Türk resmi, sanat, ölüm, sembol, göstergebilim.