Eğirdir Göl Suyu ve Dip Sedimanlarının Hidrojeokimyasal İncelemesi,


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Süleyman Demirel Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Jeoloji Mühendisliği Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2010

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Şehnaz Şener

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Ayşen Davraz

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada, Eğirdir Gölü su kalitesinin korunması ve sürdürülebilir kullanımına yönelik olarak, göl suyu ve dip sedimanlarının hidrojeokimyasal özellikleri incelenmiştir. Göl su kalitesini denetleyen doğal veya antropojenik etkilerin tespiti amacıyla öncelikle göl havzasının jeolojik ve hidrojeolojik özellikleri, gölün hidrolojik özellikleri ve havza içerisinde bulunan kirletici kaynaklar araştırılmıştır. Gölün hidrojeokimyasal özelliklerinin tespiti için göl suyu ve göle boşalan yüzey sularının fiziksel, kimyasal ve ağır metal analizleri yapılmıştır. Ayrıca, su örneklerine paralel olarak havza içerisindeki kirleticilerin göle karıştığı noktalar başta olmak üzere tüm göl alanını temsil edebilecek lokasyonlardan dip sediman örnekleri de alınmış ve örneklerin ağır metal içerikleri araştırılmıştır. Tüm analiz ve ölçüm sonuçları Coğrafi Bilgi Sistemi teknolojilerinden yararlanılarak bilgisayar ortamına aktarılmış ve her bir parametre için dağılım haritaları hazırlanmıştır.Eğirdir göl suyunun fiziksel, kimyasal ve kirlilik parametrelerine ait analiz sonuçları farklı diyagramlar ve standartlar ile değerlendirildiğinde göl su kalitesinin genel olarak I. sınıfı temsil ettiği belirlenmiştir. Ancak, göl su kalitesinin zamansal değişimi dikkate alındığında, insan kaynaklı kullanımın etkisi gözlenebilmektedir. Havza içerisinde su kalitesini olumsuz etkileyen en önemli faktörler antropojenik kökenli kirleticiler ve göl çevresinde yüzeyleyen litolojik birimlerden kaynaklanan kaya-su etkileşimidir. Göl suyunda gözlenen aynı olumsuz etki göl dip sedimanlarında da belirlenmiştir. Bu durum her bir metal için hesaplanan zenginleşme faktörü değerlerinin >1 olması ile de doğrulanmıştır. Ayrıca, göl suyu ve dip sedimanlarının ağır metal içerikleri birlikte değerlendirildiğinde, Pb, Co, Cu, Ni, Zn, Fe ve Mn birikiminde gölün akım modelinin de etkili olduğu görülmüştür. Sonuç olarak, mevcut durumda içmesuyu olarak kullanımı açısında bir sorun görülmemesine rağmen gölün sürdürülebilir kullanımı için havzadaki antropojenik kökenli kirleticilerin kontrol altına alınması zorunlu görülmektedir.