Sismik yansıma verilerinde tekrarlı yansımaların bastırılma teknikleri


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Süleyman Demirel Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Jeofizik Mühendisliği Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2013

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BURCU KILINÇ

Danışman: Mahmut Okyar

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Tekrarlı yansımalar temel olarak yer altındaki tabakalarda birden fazla yansımaya uğramış ve sistematik olarak kendini tekrarlayan düzenli gürültüler olarak tanımlanabilir. Tekrarlı yansımaların, sismik yansıma kesitlerindeki birincil yansımaları maskeleyerek veri işlem aşamasında ve yorumlamada karışıklıklara neden olduğu bilinmektedir. Bu çalışmada, verilerdeki tekrarlı yansımaların bastırılması için standart veri işlem aşamalarının yanı sıra özel veri işlem yöntemleri de uygulanmıştır. Özel yöntemler olarak; kestirim dekonvolüsyonu, f-k süzgeci, Radon hız süzgeci, , ve WEMR (dalga alanı kestirim ve ayrıştırma) yöntemleri kullanılmıştır. Kestirim dekonvolüsyonunun ana hedefi tekrarlı yansımaları bastırmaktır. Verideki kestirilebilir bileşen olan tekrarlı yansımaları ortaya koyarken, geriye kalan kestirilemeyen alan olan birincil yansımalar serisini baskın hale getirerek sismik verideki zamansal ayrımlığı arttırmaktadır. F-k süzgeç yöntemi, frekans ortamında, tekrarlı yansımaların, yayınım hızı bilgisine dayanarak birincil yansımalardan ayrılmasını sağlamaktadır. Tekrarlı yansımalar, birincil ve tekrarlı yansıma hiperbollerinin eğriselliğinden yola çıkılarak Radon hız süzgeci kullanılarak kısmen bastırılabilmektedir. İki adımda gerçekleştirilen WEMR yönteminde, önce tekrarlı yansımalar arasındaki zaman farkları elde edilmekte, ardından ise deniz tabanının yansıma katsayısı kestirilerek tekrarlı yansımaların bastırılması sağlanmaktadır. Uygulama verilerindeki tekrarlı yansımaların bastırılmasında kullanılan bu yöntemlerden WEMR ve Radon hız süzgecinin en iyi sonuçları sağladığı görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Tekrarlı yansımalar, deniz sismiği, sismik yansıma, Radon hız süzgeci, F-k süzgeci, kestirim dekonvolüsyonu, WEMR yöntemi.