BÖLGESEL KALKINMADA TARIMIN ROLÜ: TKDK DESTEKLERİ ÜZERİNE ISPARTA'DA BİR İNCELEME
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Süleyman Demirel Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Bankacılık Ve Finans Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Ahmet Ali BOZKURT
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Gökhan ÖZKUL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Tarım sektörü geçmişten günümüze bütün medeniyetlerde yaşamsal bir sektör olma konumuna sahiptir. Gelişen dünya ekonomisi ve artan nüfus olgusu tarım sektörünün bu özelliğini daha da güçlendirmiştir. Dolayısıyla tarım sektörü son yıllarda kalkınma politikalarında etkili bir araç olarak kullanılmaya başlanmıştır. Özellikle kırsal bölgelerin daha çok tarım sektörü ile varlıklarını idame ettirmeleri, bölgesel kalkınma politikalarının bu bölgelerde tarım sektörü aracılığıyla uygulanmasına neden olmuştur. Bu nedenle ülkeler tarım sektöründe verimlilik ve üretkenliği esas alan yöntemler geliştirmenin yanında emek yoğun üretim yönteminden vazgeçerek sermaye yoğun üretime geçiş için gerekli çalışmalara ağırlık vermeye başlamışlardır. Bu bağlamda Türkiye'de de bölgesel kalkınmada tarım sektörünün etkili bir araç olarak kullanılabilmesi için sermaye yetersizliği yüzünden gerçekleştirilmesi mümkün olmayan projelerin TKDK IPARD destekleriyle hayata geçirilmesini kapsayan programlar uygulanmaya başlanmıştır. 2007-2013 yıllarını kapsayan TKDK IPARD I programı bunlardan biridir. Çalışmada ekonomisi tarıma dayalı illerden biri olan Isparta'da IPARD I programından faydalanan firmaların bölge ekonomisi üzerindeki etkileri, desteklerin yararlanıcı firmaların büyüme performanslarına etkisi ile desteklere ilişkin başvuru ve uygulama süreçlerinde yaşanan problemler betimleyici istatistikler, ki-kare testi, logit modeli ve kruskal wallis testi ile incelenmiştir. 109 firmadan elde edilen anket bulgularına göre firmaların destek öncesine göre istihdam sayılarının ortalama olarak %100 arttığı, yıllık cirolarının %20 arttığı, destek alan firmaların yaklaşık %80'inin firma büyüme performansının (satış hacmi, nakit akışı, kar marjı, istihdam seviyesi, yatırımları, tanınırlığı ve sektördeki konumunu kapsayacak şekilde) arttığı, destek alınan tedbir türü ile yatırımlar dışındaki firma büyüme performansı ölçütleri arasında anlamlı bir ilişki olmadığı, desteklere ilişkin başvuru ve uygulama süreçlerinde yaşanan problemlerin yüksek seviyede olmadığı sonucuna varılmıştır.