4.5 G Mobil Telefon Yayınımına Maruz Kalan Ratların Karaciğer Ve Böbrek Dokusunda Oksidatif Stres üzerine Kuersetinin Fizyopatolojik Etkileri

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Süleyman Demirel Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Biyomühendislik Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2017

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: İrem Postacı

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Özlem COŞKUN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada, 4.5 G mobil telefon yayınımından kaynaklı 2600 MHz elektromanyetik alanın ratların karaciğer ve böbrek dokusunda oluşturacağı etkilerin ve bu etkileri azaltmak için antioksidan olarak uygulanacak olan kuersetin (3,3',4',5,7‐pentahidroksi flavon)'in etkisinin fizyopatolojik olarak değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Çalışmada 32 adet erişkin erkek Wistar‐Albino tipi sıçan, her grupta 8 rat bulunan dört gruba ayrılmıştır. Birinci grup (kontrol grubu) sıçanlara herhangi bir işlem uygulanmamıştır. İkinci grup (sham grubu) sıçanlar, deney süresi boyunca (30 gün), her gün bir saat süreyle EMA etkisine maruz bırakılmadan EMA düzeneği içinde tutulmuştur. Üçüncü grup (EMA grubu) sıçanlar, deney süresi boyunca her gün bir saat süreyle 2600 MHz'lik EMA etkisine maruz bırakılmıştır. Dördüncü grup (EMA+ Qu grubu) sıçanlara ise her gün günlük tek seferde gavaj yöntemi ile 100 mg/kg/gün kuersetin verilmiş ve ardından bir saat süreyle 2600 MHz EMA etkisine maruz bırakılmıştır. 30. günün sonunda sakrifiye edilen hayvanlardan; histopatolojik ve immunohistokimyasal incelemeler için karaciğer ve böbrek dokuları, Comet assay yöntemi ile DNA hasar analizi için kan örnekleri alınmıştır. Elektromanyetik alan uygulanan grupta karaciğer dokusunda; sinuzoidlerde dilatasyonun sham grubuna göre daha yüksek seviyede olduğu belirlenmiştir. Kaspaz 3 ve TNF‐α immunpozitif hücrelerin yoğunluğu EMA grubunda (+3) seviyesinde olup immun boyanmanın da daha güçlü olduğu, MDA değerinde artışa neden olduğu, gruplar arasındaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu (p=0.035<0,05), SOD, CAT aktiviteleri açısından ise farkın anlamlı olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Böbrek dokusunda ise MDA, CAT ve SOD değerlerinde anlamlı bir değişme olmamıştır. Ayrıca elektromanyetik alan uygulanan grupta tam kanda lenfositler üzerinde DNA hasarı oluştuğu gözlenmiştir (p=0.007<0.05).2600 MHz elektromanyetik uygulamasının karaciğer dokusunda hasara neden olduğu, ancak 100 mg/kg/gün kuersetinin bu hasarı önlemede yeterli olmadığı belirlenmiştir. Böbrek dokusunda ise önemli hasarlara yol açmadığı daha uzun süreli uygulamalarda etkisinin olabileceği sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: 4.5G, Mobil Telefon, Rat, Karaciğer, Böbrek, Kuersetin.