Türkiye'deki Motorlu Taşıtlar Vergisi'nin Servet Vergisi Niteliğinin Değerlendirilmesi Üzerine Bir Araştırma: Denizli İli Örneği


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Süleyman Demirel Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Maliye Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2018

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Serdar ŞAHİN

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Serdar ÇİÇEK

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Vergilerin mali amacı dışında ekonomik ve sosyal amaçlara hizmet etmeye yönelik olarak caydırıcı, yönlendirici ve düzeltici etkileri de bulunmaktadır. Servet vergilerinde verginin amaçları arasında sosyal amacın daha baskın olması beklenmelidir. Buna karşılık, Türkiye'deki motorlu taşıtlar vergisinin tam bir servet vergisi niteliği taşımaması, vergilendirme ilkelerinden adalet ilkesinden yoksun oluşu, sosyal amacın geri planda kaldığını göstermekte ve bu alanda yapılması gereken çalışmaları gerekli kılmaktadır. 2017 yılında çıkarılan 7061 sayılı Kanun ile otomobil, arazi taşıtı ve kaptıkaçtılar için yaş ve motor hacmi ölçütlerine ilave olarak "taşıt değeri" ölçütünün getirilmiş olması motorlu taşıtlar vergisinin servet vergisi niteliğini güçlendirmiştir. Ancak söz konusu değişiklik sorunların çözümü noktasında yetersiz kalmaktadır. Mevzuattaki eksikliklerin giderilmesi ile gelir dağılımındaki adaletin sağlanması daha da mümkün olabilecektir. Çalışmada, söz konusu verginin servet ve çevre vergisi nitelikleri ile hangi ölçüde uyumlu olduğu ortaya konularak, Denizli ilindeki motorlu taşıtlar vergisi mükelleflerinin, söz konusu vergiye karşı tutumlarına ve görüşlerine yer verilmektedir. Elde edilen temel sonuçlar, mükelleflerin motorlu taşıtlar vergisini bir çevre vergisinden ziyade servet vergisi niteliğinde gördükleri, motorlu taşıtlar vergisinin araçların gerçek piyasa değerleri üzerinden alınması gerektiği ve genel olarak motorlu taşıtlar vergisi yükünü ağır bulduklarına ilişkindir. Yaş, cinsiyet, medeni durum, eğitim durumu ve gelir seviyesi gibi demografik değişkenler ile mükellef tutumları arasında ilişki irdelendiğinde ise, özellikle cinsiyet faktörünün mükellef tutumları üzerindeki etkisinin daha belirgin olduğu görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Servet Vergisi, Motorlu Taşıtlar Vergisi, Spesifik Vergi, Mükellef Tutumları.