BİR SAĞLIK COĞRAFYASI ARAŞTIRMASI: KONYA İLİNDE SAĞLIK HİZMETLERİNE ERİŞİLEBİLİRLİĞİN İNCELENMESİ


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Süleyman Demirel Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Coğrafya Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Ümmügülsüm BATI

Danışman: Kadir Temurçin

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Erişilebilirlik, sağlık hizmetleri sisteminin kritik bir unsurudur. İdeal bir sağlık sisteminde bireylerin, eşit derecede erişime sahip olması beklenir. Ancak, şehirsel arazi kullanımı, ulaşım sistemleri ve arz-talep arasındaki dağılım dengeli değildir, bu da önemli ölçüde mekânsal eşitsizliklere yol açmaktadır (Cromley ve McLafferty, 2012; Parker ve Campbell, 1998). Bu mekânsal farklılaşmanın tespiti sağlığa erişimdeki mesafe engelinin aşılmasında oldukça önemlidir. Birçok çalışma erişilebilirlikte mesafe sürtünmesini azaltmaya yönelik uzun yıllar boyunca araştırmalarda bulunmuştur. Ancak tesislerinin dağılımı ve tesislere erişilebilirlik hususundaki ayırt edici boyutların (potansiyel/gerçekleşen) birlikte işlenmeyerek tek bir yöne odaklanılması, erişilebilirliğin sağlanması ile ilgili problemleri anlamayı zorlaştırmıştır. Bu nedenle çalışma, Özel Akademi Konya Hastanesi örnekleminde, sağlık hizmetlerine erişilebilirliği potansiyel ve gerçekleşen boyutları ile değerlendirmeyi amaçlamıştır. Çalışmada ilk olarak potansiyel erişilebilirliği belirlemek için Network analiz yöntemi kullanılmış ve karşılaştırma için en çok kullanılan iki arama motoru; Google ve Yandex haritalardan yararlanılmıştır. Gerçekleşen erişilebilirlik için ise 1.225.244 hasta kayıt verisine ulaşılarak, veriler mahalle ve müracaat edilen klinik bazında düzenlenmiş ve hastaların mekânsal dağılışı ile ilişkilendirilmiştir. Araştırmada her iki boyut için de yol ağları, mesafe ve yer seçimi gibi faktörlerin sağlık hizmetlerine erişilebilirlikte oldukça belirleyici olduğu sonucuna ulaşılmıştır.