MELEZLEME ISLAHI İLE ASPİR (CARTHAMUS TINCTORIUS L.)’DE VERİM VE YAĞ İÇERİĞİ YÜKSEK HAT GELİŞTİRME OLANAKLARI


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Süleyman Demirel Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Tarla Bitkileri Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2018

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Melek Ünlüer

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): SABRİ ERBAŞ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tez çalışması, Süleyman Demirel Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümünde, Dinçer 5-118 ve Centennial çeşitlerinin melezlenerek tek tohum nesli seleksiyon yöntemi ile F7 kademesine ulaştırılmış hatların agronomik ve kalite özelliklerinin belirlenmesi amacıyla yürütülmüştür. Çalışmada F7 generasyonu 64 adet hat ile 6 adet standart çeşit (Dinçer 5-118, Centennial, Yenice 5-38, Remzibey-05, Balcı, Linas) materyal olarak kullanılmıştır. Deneme Augmented deneme desenine göre 3 tekerrürlü olarak yürütülmüştür. Olgunlaşma döneminde rastgele seçilen 10 bitkide; çiçeklenme gün sayısı, bitki boyu, yan dal sayısı, tabla sayısı, tabla çapı, tohum sayısı, bin tane ağırlığı, tohum verimi, kabuk oranı, yağ oranı, yağ verimi ve yağ asitleri kompozisyonu incelenmiştir. Elde edilen sonuçlara göre; bin tane ağırlığı, tohum verimi, yağ oranı ve yağ verimi özelliklerinin sırasıyla 27.6-55.2 g, 110.8-534.9 kg/da, % 24.6-37.4 ve 38.7-159.0 kg/da arasında değerle elde edilmiştir. Di×Ce-51, 40, 6, 33, 52, 31, 3, 8, 1, 72, 63, 64, 11, 17 ve 22 nolu hatların bin tane ağırlığı, Di×Ce-5, 40 ve 14 nolu hatların tohum verimi, Di×Ce-62, 54, 39, 65, 68 ve 29 nolu hatların yağ oranı ve Di×Ce-5, 40, 14, 17, 20, 3, 25 ve 33 nolu hatların ise yağ verimi bakımından üstün oldukları tespit edilmiştir. Sonuç olarak; bu özelliklere göre 5 yağ tipi (Di×Ce-29, 54, 62, 65 ve 68) ve 11 verim tipi (Di×Ce-2, 3, 5, 6, 14, 17, 20, 38, 40, 44 ve 72) olmak üzere toplam 16 adet hat F8 generasyonuna aktarılmıştır. Anahtar Kelimeler: Aspir, Carthamus tinctorius L., tek tohum nesli, hat geliştirme