RPLC Yöntemiyle Bazı ADE İnhibitörlerinin İyonlaşma/Protonasyon Sabitlerinin Tayini
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Süleyman Demirel Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Kimya Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Erdem Kuzucanlı
Danışman: Ebru Çubuk Demiralay
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Antihipertansifler, yüksek kan basıncını (hipertansiyon) tedavi etmek için kullanılan ilaçlardır. Yüksek kan basıncı, felç, kalp krizi ve kalp yetmezliği için ana risk faktörüdür. Anjiyotensin Dönüştürücü Enzim (ADE) kan basıncını düzenleyici mekanizmalar arasında yer alan bir enzimdir. Bu enzimin inhibisyonu ile yükselen kan basıncının kontrolünün sağlandığı tespit edildikten sonra antihipertansif tedavide ADE inhibitörleri adlı yeni bir ilaç sınıf ortaya çıkmıştır. Bu ilaçların ayrılmaları ve kantitatif tayinleri klinik öncesi, biofarmasötik ve klinik çalışmaların başarılı gerçekleştirilmeleri için önemlidir. İyonlaşma/protonasyon sabitleri (pKa), vücut sisteminde iyonlaşmanın derecesini anlamayı sağlayan için ilaçlar için önemli bir fizikokimyasal parametredir. Bu ilaçların pKa değerleri, vücut absorpsiyonu, doku dağılımı ve eliminasyonu gibi proseslerde membranlarda ilaçların geçişi ile ilgili olduğu için büyük önem taşır. Buna ek olarak, pKa değerleri hakkındaki bilgi bileşiklerin tayinlerinde ayırma metotlarının geliştirilmesi için gereklidir. Bu tezde asetonitril yüzdeleri % 40, 45, 50 ve 55 (h/h) olan asetonitril-su ikili karışımlarındaki kromatografik verileri kullanılarak benazepril, silazapril ve kinaprilin iyonlaşma/ protonasyon sabitleri (pKa) ters faz sıvı kromatografik metotla tayin edilmiştir. Bu ilaçların pKa değerleri, sigmoidal ve doğrusal olmayan modeller kullanılarak hesaplanmıştır. Bu bileşiklerin sudaki pKa değerleri asetonitril-su karışımlarında tayin edilen hareketli faz pKa değerleri kullanılarak Yasuda- Shedlovsky eşitliğinden ve organik modifiyerin mol kesri ve hareketli faz pKa değerleri arasındaki lineer eşitlikten hesaplanmıştır. Önerilen metot için optimizasyon çalışmasından sonra metot validasyon çalışmaları da (lineer aralık, regresyon katsayısı, LOD, LOQ, gün-içi, günler-arası kesinlik, doğruluk vb.) gerçekleştirilmiştir. Geliştirilen metot bu ilaç aktif bileşiklerin aynı anda ayrımı ve onların ticari ilaç dozaj formlarında tayini için uygulanmıştır.