Yatak Üst Katmanı Olarak Kullanılan Örme Kapitone Kumaşların Termal Konfor Performanslarının Belirlenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Süleyman Demirel Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Havva TOKGÖZ
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Sibel KAPLAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu tez çalışmasında, farklı hammadde ve iplik numaralarına sahip kapitone örme yatak üst katman kumaşlarının temel fiziksel ve mekanik özelliklerinin yanında termal konfor performansını belirleyen geçirgenlik ve transfer özellikleri (hava geçirgenliği, su buharı geçirgenliği, damla absorbsiyon süresi, kapilar ıslanma, batma süresi, geri ıslatma, absorbsiyon kapasitesi ve kuruma hızı) belirlenmiştir. Yatak yüzeyi ve üst örtü katmanı arasında oluşan mikroklima, uyku esnasında oluşan terin uzaklaştırılması, vücut sıcaklığının korunması ve konforlu bir uyku açısından çok önemlidir. Bunu sağlamak için de yatak üst kumaşı için uygun lifler, örgüler ve bitim işlemleri kullanılmalıdır. Vücut yüzeyinden ısı ve nem transferi, yatak ortamından da çok katlı giyim sistemlerindeki gibi tekstil yapısı içinden gerçekleşmektedir. Çalışmada, standart ölçümlere ek olarak yatak mikroklimasını simüle etmeye yönelik bir düzenek hazırlanmış, mikroklima bağıl nem ve sıcaklık ölçümleri yapılarak kumaşların gerçek hayat performansları konusunda da veriler alınmıştır. Kişilerin subjektif algılarını değerlendirmek amacıyla da seçilen 7 kumaşa, etik izin alınarak 13 gönüllünün katıldığı tutum ve önkol değerlendirme testi uygulanmıştır. Tezin son bölümünde, tüketicilerin yatak seçim davranışına etki eden parametreleri belirlemek amacıyla 320 kişinin katıldığı anket çalışması yapılmıştır. Farklı hammadde ve numaralara sahip ipliklerden örülen kapitone kumaşların termal konfor ve performans özellikleriyle ilgili sonuçlara göre, viskon ve keten karışımlı kumaşın yüksek eğilme direnciyle yatak üzerinde daha stabil durabileceği tespit edilmiştir. Kapitone kumaşlar için çubuk ve sıra yönünde sürtünme katsayısı değerlerine bakıldığında, viskon ve keten karışımlı kumaşın pürüzlü yapısıyla ön plana çıktığı tespit edilmiştir. Yatak kumaşı için hayati önemde olmasalar da, en yüksek patlama mukavemeti ve hava geçirgenliği değerleri polipropilen kumaşta gözlenmiştir. Kapitone kumaşların genel olarak su buharı geçirgenlik değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı farklar olmadığı tespit edilmiştir. Vücut terinin transferi için önemli özelliklerden biri olan absorbsiyon kapasitesi en yüksek kumaş beklenilenin aksine polipropilen kumaş olurken, en düşük sıvıyı polietilen kumaş absorbe etmiştir. Kapilar ıslanma testinde çubuk ve sıra yönlerinde en çok yükselme, bambu, Tencel LF®, polietilen, viskon, viskon keten karışımlı kumaşlarda gözlenmiştir. Ter veya diğer vücut sıvılarıyla ıslanmış yatak yüzeyinden sıvının basınç altında transferini simüle eden geri ıslatma testi sonucu en fazla sıvıyı polipropilen kumaşın transfer ettiği, gözlenmiştir. Minimum olması istenen kuruma sürelerine bakıldığında ise, en hızlı kuruyan kumaşın polietilenden üretilen olduğu tespit edilmiştir. Subjektif tutum ve önkol değerlendirme sonuçlarına göre, daha pürüzsüz ve yumuşak bulunan viskon ve viskonun yünle karışımından üretilen kumaşlar daha yüksek tutumlu bulunmuştur. Oluşturdukları sıcaklık ve ıslaklık hislerine bağlı olarak da yaz için viskon, kış için ise viskonun poliester ile karışımından üretilen kumaşlar tercih edilebileceği ön plana çıkmıştır. Yatak satın alırken tüketicilerin yatak üst katman kumaşı ve dolgu malzemesinin özelliklerine, uygulanan fonksiyonel bitim işlemlerine, termal konfor özelliklerine ve çevresel özeliklere dikkat ettikleri tespit edilmiştir. Bu tez kapsamında elde edilen sonuçların ulusal ve uluslararası literatür yanında, farklı özelliklerde yatak üst katman kumaşı veya alez üreticilerine, kullanım amacına en uygun hammadde konusunda katkı sağlayabileceği düşünülmektedir.