16MnCr5 Çeliğinin Borlama ve Termal Çevrimli Borlama Özelliklerinin Araştırılması

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Süleyman Demirel Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İmalat Mühendisliği Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2016

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Ahmet KOÇASLAN

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): ADNAN ÇALIK

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada borlanan numune olarak 16MnCr5 sementasyon çeliği seçilmiştir. Bu çelik amaca uygun olarak 10x10 mm ebatlarında giyotin makasıyla kesilmiştir. Kesilen numunelerin borlama ısıl işlemi katı ortamda Ekabor-1 tozu kullanılarak 1000 0C'de 16 saat yapılmıştır. Bunun yanında termal çevrimli borlama ile karşılaştırma yapılması için 1000°C'de 5'er saat bekletilerek 3 defa termal çevrimli borlama işlemi yapılmıştır. İki farklı yöntem kullanılarak borlama yapılan numune birbirleriyle mikro yapısal ve mekanik açıdan karşılaştırılmıştır. Daha önceki akademik çalışmalarda oluşan borür tabakalarına sıcaklığın, sürenin, borlama sonrası ısıl işlemlerin ve borlayıcı tozlara alüminyum, krom, titanyum, silisyum ve vanadyum bileşiklerinin ilavesinin etkisi incelenmiştir. Ancak son yıllardaki çalışmalara bakıldığında 16MnCr5 sementasyon çeliğinin borlanması sonucunda oluşan borür tabakasının bileşimine, kalınlığına etkisini inceleyen çalışmaların varlığı gözlenmemiştir. Dolayısıyla bu çalışmanın yapılmasıyla literatüre katkı sağlanacağı düşünülmektedir. Dünyanın en zengin bor rezervelerine sahip olan ülkemizde borlama, önümüzdeki yıllarda muhtemelen en çok kullanılacak yüzey sertleştirme yöntemi olacaktır. Borür katkısının oluşan kaplamanın özelliklerine etkisi incelenmiştir. Mekanik özellikleri standart kaplamalara göre üstün olan bir borlama yönteminin geliştirilmesi halinde bu yöntemin daha yaygın kullanım alanı bulacağı düşünülmektedir. Borlama işlemine tabi tutulmuş karbon çelikleri, çok pahalı olan bazı süperalaşımlar, titanyum alaşımları gibi malzemelerin yerini alabilecek potansiyeldedir. Uygulandıkları sahalarda performans artışı sağlayacak daha uzun ömürlü, daha dayanıklı borür kaplamalarının oluşturulması tezin özgün değerinin yüksek olduğunu gösterir. Anahtar Kelimeler: Çelik, Borlama,Termal Çevrimli Borlama.