Tefenni (Burdur) Ovası Hidrojeolojisi ve Hidrojeokimyasal Özelliklerinin Tıbbi Jeoloji Açısından Değerlendirilmesi


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Süleyman Demirel Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Jeoloji Mühendisliği Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2011

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Simge Varol

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Ayşen DAVRAZ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada, yarı kapalı havza özelliğindeki Tefenni (Burdur) Ovası'nın jeoloji, hidroloji, hidrojeoloji ve hidrojeokimyasal incelemeleri yapılarak, inceleme alanı içerisinde yer alan farklı kimyasal özelliklere sahip su kaynaklarının tıbbi jeoloji açısından değerlendirmeleri yapılmıştır. İnceleme alanında allokton konumlu Yeşilbarak napı, Likya napları ile paraallokton ve Kuvaterner yaşlı birimleri de içeren neootokton kaya birimleri yüzeylemektedir. Bu birimlerden Kuvaterner alüvyon ve Dutdere kireçtaşı birimleri en önemli soğuk su akiferini oluşturmaktadır. Ayrıca, Dutdere kireçtaşı birimi, inceleme alanı içerisinden boşalan Pınarbaşı sıcak su kaynağı ile Barutlusu mineralli su kaynağının rezervuar kayacı özelliğini de taşımaktadır. İnceleme alanında yeraltısuyu akım yönünün ovanın kuzeyinde bulunan Burdur Gölü'ne doğru olduğu belirlenmiştir. Yeraltısuyu potansiyeli açısından sorun yaşanmayan ovada, emniyetli olarak kullanılabilecek yeraltısuyu miktarı 96.57 x106 m3/yıl olarak belirlenmiştir.Tefenni Ovası'nda hidrojeokimyasal değerlendirmeler için yeraltısuyunun kalite, köken ve kirlilik analizleri de yapılmıştır. Ovada yeraltısuyunun genel olarak Ca-Mg-HCO3, Mg-Ca-HCO3 ve Ca-HCO3 hidrojeokimyasal fasiyeste olduğu belirlenmiştir. Yeraltısularının kökensel değerlendirmelerinin yapılabilmesi amacıyla izotop içerikleri belirlenmiştir. Bölgede soğuk ve sıcak yeraltısularının izotop değerleri meteorik kökenli suları temsil etmektedir. Trityum içerikleri soğuk su akiferinin genel olarak güncel yağışlardan etkilendiğini, sıcak ve mineralli su kaynaklarının ise derin dolaşımlı sulardan da etkilendiğini göstermektedir. Yeraltısuyu akiferinin kirlilik araştırmalarının yapılması için de mikrobiyolojik, pestisit, azot türevleri ve ağır metal analizleri yapılmıştır. Bu parametreler açısından büyük boyutlu önemli bir kirliliğe rastlanmamıştır. Ayrıca, Pınarbaşı sıcak su kaynağı ve Barutlusu kaynağının balneolojik analiz sonuçları kaynak sularının koruma altına alınarak kullanılması durumunda belirli sağlık problemleri için tedavi amaçlı kullanılabileceği göstermektedir.