Türkiye ve Suriye'de Kuvvetler Ayrılığı
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Süleyman Demirel Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kamu Hukuku Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Rogan Abdo
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Yüksel METİN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Kuvvetler ayrılığı ilkesinin önemi, kanunilik ilkesinin güvence altına alınmasına yol açmasıdır. Yine bu ilke devlet görevlerini ayrı organlara ayırarak bağımsız bir şekilde çalışmalarını sağlaması, farklı siyasi sistemlerin yürüttükleri fiili siyasetler yoluyla kuvvetler ayrılığı ile ilgili gerçek görünümün ortaya çıkmasını sağlaması gibi avantajları da vardır. Ayrıca modern demokrasi sistemleri tarafından uygulayan kuvvetler ayrılığı ilkesi, bu devletlerin hükümet sistemleri ister İngiltere'de olduğu gibi parlamenter sistemi olsun ya da ABD'de olduğu gibi başkanlık sistemi olsun isterse de Fransa'da olduğu gibi yarı başkanlık sistemi olsun bu devletlerin uyguladıkları farklı hükümet sistemlerine rağmen siyasi istikrarı sağlar. Çünkü bu sistemlerde hükümet organları arasında güç dengesi bulunmaktadır. Bu çalışmada, Türkiye ve Suriye Anayasaları ışığında Türkiye ve Suriye'nin hükümet sistemlerinde yürürlükte olan yürütme, yasama ve yargı organlarının arasındaki ilişkileri incelenerek kuvvetler ayrılığı ilkesinin ne kadar uygulanıp uygulanmadığına ilişkin doğru bir görünüm verilmesi hedeflenmiştir. Ayrıca devlette yürütme, yasama ve yargı organlarının rollerini ve aralarındaki ilişkileri ortaya çıkarmaktadır. Ancak bu ayrımın mutlak bir şekilde olmadığına ve aralarında dengeli bir işbirliği sağlandığına da işaret edilmiştir. Bu nedenle yürütme, yasama ve yargı organlarının arasında bulunan ortak kanallar ve yürütme organının bazı kanallarda tercih edilmesi araştırılmıştır. Son olarak, çalışmada yasama aracının yürütme karşılığında ve aynı zamanda yürütme organının yasama karşısında sahip oldukları denetim araçları da araştırılmıştır. Netice olarak Suriye Anayasasını incelerken esnek kuvvetler ayrılığına dayanan yarı başkanlık sisteminin üzerinde durduğunu görebiliriz. Bu karma sistem, parlamenter ve başkanlık sistemlerinin özelliklerini bir arada toplayan bir sistemdir. Ancak bu sistemde yürütme organın yasama organına bazı konularda hakimiyet sağladığını da görebiliriz. 1982 Türkiye Anayasası ilk şeklinde klasik parlamenter sistemden bazı sapmalar olsa da esas itibarıyle parlamenter hükümet sistemini benimsemiştir. 2007 Anayasa değişikliği ile Cumhurbaşkanının doğrudan halk tarafından seçilmesi kabul edilmiştir. Bu değişiklikle birlikte hükümet sisteminin niteliği daha da tartışmalı hale gelmiştir. Bazı yazarlar değişiklikle birlikte yarı-başkanlık sisteminin getirildiğini söylese de, doktrindeki çoğunluk görüşe göre parlamenter sistemden daha da uzaklaşılsa bile parlamenter sistem terk edilmiş değildir. 2007 Anayasa değişikliği sonrasındaki hükümet sistemi başkanlı parlamenter sistem olarak adılandırılabilir. 2014 yılında yapılan Cumhurbaşkanlığı seçimi sonrasında uygulamayı da dikkate aldığımızda fiilen yarı-başkanlık sisteminin uygulanmaya başlandığını söyleyebiliriz. 2017 Anayasa değişikliği ile hükümet sistemi konusunda köklü bir değişiklik yapılmış ve Cumhurbaşkanlığı hükümet sistemi (Türk Tipi Başkanlık Sistemi) benimsemiştir. Bu yeni sistem daha erken tarihte bir seçim yapılmaz ise, 3 Kasım 2019 seçimlerinden sonra yürürlüğe girecektir. Anahtar Kelimeler: Kuvvetler Ayrılığı, Türkiye'de Kuvvetler Ayrılığı, Suriye'de Kuvvetler Ayrılığı, Yasama Organı, Yürütme Organı, Yargı Organı