Algıdaki Boşluk ve Mimari


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Süleyman Demirel Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Mimarlık Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2014

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BAŞAR KARİP

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Sıdıka ÇETİN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Boşluk, insanın kendisi ve çevresi ile ilişkisine ait yeni deneyim kanallarının fark edilmesi, potansiyellerin araştırılması çalışmasıdır. İnsan, maddesel ve mekânsal düşünmeye eğilimlidir. Oysa şeylere ilişkin gerçek bilgi, maddesel olanın ötesinde, aracısız ve kesintisiz olarak 'bir arada bulunma' durumu ile elde edilebilir. Yerleşik kavrayışın statik kalıplarından kurtulmak ve atanmış sıfatlardan arınmak, boşluğa yaklaşımımızı dönüştürecek, farkındalık düzeyini arttıracaktır. Bu süreç, imgelemde hiçlikten her ilişkide, var olmaktan yok olmaya geniş bir alana ait, mutlak pek çok çağrışımla karşılanan 'boşluk' kelimesinin bağlayıcılığında gerçekleştirilir. Boşluk, çok katmanlı düşünmeye olanak sağlayacak, derinleşebilir bir kavram olarak seçilmiştir. Bahsedilen çok katmanlı ve geçişli ilişkinin sağlanabilmesi için öncelikle boşluğa yaklaşma biçiminin dönüştürülmesi gerekir. Mevcut olana ait yerleşik kavrayışın ve alışkanlıkların, ilişkileri açıklarken kullandığımız statik kavramların çözülmesi, boşluğu tazeler, doğurgan, açık bir alan haline getirir. Yerleşik olanın çözülmesi, yeni bir boşluk algısını ya da yaklaşımını hazırlar. Çeşitli araştırma alanlarına ait açıklama modellerinin, elbirliğiyle, evrene ve yaşama ilişkin algımızı değiştirmekte olduğu ontolojik düşünce kırılması eşiğinde, yeni boşluk kavrayışı, güncel kuramsal altyapısına oturmaktadır. Bir sonraki adım, özerk parçaların sürekli ve dönüşmeye açık ilişkileri üzerinden açılımlanan boşlukta, ortaya çıkış, bir ve bir arada oluş gibi var olma stratejilerinin araştırılmasıdır. Boşluğu işleten temel prensipler nelerdir ya da parçaların yönelimleri nasıl belirlenir gibi soruların cevapları aranmaktadır. Bu tez boşluğu sadece tanımlamak yerine, boşluk kavramının mimari tasarımda ki yerini ve önemini vurgulamak amacı ile kurgulanmıştır. Tez ayrıca merkezinde insanın olduğu mimarlık mesleği için, geçmişten günümüze tasarım hikayelerinde boşluk kavramının nerede?-nasıl?-ne şekilde? kullanıldığını, hangi amaçla boşluğun kurgulandığını detaylı olarak sorgulamaktadır. Tezin genelinde'boşluk kavramının' tanımlanmak ya da sınırlanmaktan uzak duran bir olanaklılık ortamı içinde tarifi yapılmaya çalışılmaktadır. Daha sonra boşlukta üretimin/yapmanın koşulları yani organizasyon biçimleri çeşitli güncel mimarlık örnekleri üzerinden tartışılmaktadır. Mimarlık, bu dönüşümlere hızla cevap veren bir organizasyon alanı olarak değerlendirilmektedir. Anahtar Kelimeler: Boşluk, Algı, Mekân, Tasarım.