İşletmelerin Finansal Başarısızlığının AHP Temelli ELECTRE TRI ve FLOWSORT Yöntemleri ile Tahmin Edilmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Süleyman Demirel Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ekonometri Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Kerime DEMİRBAŞ

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Kenan Oğuzhan ORUÇ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Finansal başarısızlık, işletmenin yükümlülüklerini karşılayamamasıdır. Bu durum işletmenin mallarının tasfiye edilmesiyle sonuçlanan iflasa kadar uzanmaktadır. İşletmelerin finansal başarısızlığa uğramaları sadece kendi paydaşlarına değil aynı zamanda ülke ekonomisine de ciddi maliyetler yüklemektedir. Bundan dolayı finansal başarısızlığın tahmin edilmesi finans alanında önemli araştırma konularından biri olmuştur. Bu çalışmada, Çok Kriterli Karar Verme (ÇKKV) yöntemlerinden ELECTRE TRI ve FLOWSORT yöntemlerinin sınıflama gücü karşılaştırılarak finansal başarısızlık tahmini yapılmıştır. Borsa İstanbul'da işlem gören 30 gıda işletmesinin 2010 - 2017 yılları arasındaki bilanço ve gelir tabloları incelenmiştir. Uzman görüşüyle belirlenen 10 kriter doğrultusunda işletmeler, finansal anlamda başarılı ve başarısız olarak sınıflandırılmıştır. Kriter olarak kullanılan finansal oranlara ölçek dönüşümü yapılmış ve kriter yönleri belirlenmiştir. Çalışmada finansal oranların önem ağırlıklarının belirlenmesinde Analitik Hiyerarşi Prosesi (AHP) yöntemi kullanılmıştır. Finansal oranlar içerisinde sonucu en çok etkileyenin faaliyet kâr marjı ve öz kaynak kârlılığının olduğu tespit edilmiştir. Elde edilen sonuçlara göre ELECTRE TRI yönteminin işletmeleri doğru sınıflandırma oranı % 77, FLOWSORT yönteminin ise % 57'dir. Sonuçtan hareketle ÇKKV yöntemlerinin finansal başarısızlık alanında uygulanabilirliği görülmüştür.