Teknoloji geliştirme bölgelerinde yer seçimi kriterleri üzerine bir inceleme


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Süleyman Demirel Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Şehir Ve Bölge Planlama Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MUSTAFA VAHDET HIDIR

Danışman: Pervin Şenol

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Sanayi Devrimlerinin ve teknolojik gelişmelerin ulaştığı noktada, ekonomik kalkınma ve toplumsal refahın yükselmesi için en önemli etkenlerin teknolojik gelişme ve bilimsel alandaki ilerlemeler olduğu yaygın kabul görmektedir. Büyüme ve kalkınma stratejilerinde, teknolojiye ve bilgi temelli üretime yönelen yeni kuruluşlar olarak teknoparklar, küresel ölçekte giderek daha fazla önem kazanmaktadır. Bilimsel bilginin, teknolojinin hizmetine en kısa sürede sunulabilmesinin önemi göz önüne alınarak gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde üniversite, araştırma kurum ve kuruluşları, kamu ve sanayi kesimi arasında iş birliğinin geliştirilmesi ve güçlendirilmesi amacıyla çok sayıda teknopark oluşturulmaktadır. Bu gelişmeler dünyada teknoloji gelişme bölgeleri-bilim parkları-teknoparkların sayıca artışı kadar bu konu üzerinde yapılan araştırmaların da artmasına neden olmaktadır. Dünya üzerinde teknoparkların sayısı 2019 yılı itibariyle 4000'in üzerine çıkmıştır. Türkiye'de de 1980'li yıllarla başlayan ve özellikle 2000'li yıllarda ivme kazanan teknopark (teknoloji gelişme bölgeleri) kuruluşları, bölgesel ölçekte farklı mekânsal dağılımlar göstermektedir. Bu çalışmada, Türkiye'de teknoparkların, İBBS Düzey 1 (12 bölge) ve İBBS Düzey 3 alt bölgelerine (illere-81 il) göre nasıl bir dağılım göstermekte olduğu, yer seçim kriterlerinin neler olduğu incelenmektedir. 2019 yılında toplam 84 teknoparkın (63 aktif, 21pasif) Düzey1 bölgelerindeki dağılımı ile Düzey 3 alt bölgesel ölçekte seçilen örnekler üzerinden taşıdıkları özellikler incelenmektedir. Alt bölge ölçeğinde; teknoparkların özellikleri, alt bölge gelişmişlik düzeyi (SEGE 2011) ve Teknopark Performans Endeksi açısından teknoparkların değerlendirmesi yapılmaktadır. Anahtar Kelimeler: Teknopark, Teknoloji Geliştirme Bölgeleri, Teknoparkların Yer Seçimi, İBBS Düzey 1, İBBS Düzey 3