Demir Esaslı Toz Metal Malzemelerin Talaşlı İşlenebilirliği

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Süleyman Demirel Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Makine Eğitimi Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2006

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Nihat YILMAZ

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Remzi VAROL

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

ÖZETDoktora TeziDEM R ESASLI TOZ METAL MALZEMELER N TALAŞLIŞLENEB L RL ĞNihat YILMAZSüleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri EnstitüsüMakina Mühendisliği Anabilim DalıJüri: Prof. Dr. Ulvi ŞekerProf. Dr. Remzi VAROL (Danışman)Prof. Dr. Mustafa BAYHANProf. Dr. Cahit KURBANOĞLUProf. Dr. Ali Kemal YAKUTToz Metalürjisi (T/M) prosesi, talaşlı işleme, birleştirme ve montaj gibi ikincil operasyonlarıçok az ya da hiç ihtiyaç duymadan, karmaşık parçaları üreten bir son şekle yakın imalatişlemidir. Fakat belirli geometrik unsurlar, boyutsal tamlık ve yüzey kalitesininüretilmesindeki yetersizlikler, sıklıkla delme, tornalama ve vida açma gibi bazı talaşkaldırma işlemlerini zorunlu kılmaktadır. Ayrıca, dövme ve döküm malzemelerlekarşılaştırıldığında, genellikle T/M malzemelerin zayıf işlenebilirliğe sahip olması ve işlemeoperasyonlarının parça maliyetini artırması dikkat çekmektedir. Bunun nedeni porozite,heterojen mikroyapı ve yüksek alaşım içeriğidir. T/M malzemelerin kullanımının artmasısebebiyle, verimliliği arttırmak ve maliyetleri azaltmak için onların işlenebilirliğininincelenmesi gittikçe önem kazanmıştır. Dövme ve dökme çelik parçaların işlenebilirliğinietkileyen; kesme parametreleri, kesici takım, takım tezgahı ve takım-işparçası tutturmasistemleri gibi birçok faktör, T/M malzemelerin işlenmesinde de göz önüne alınır. Bununyanında partikül boyutu ve geometrisi, yoğunluk, sıkıştırma ve sinterleme değişkenleri gibi,T/M malzeme ve üretim süreci bileşenleri de T/M malzemelerin işlenebilirliğinietkilemektedir.Bu çalışmanın amacı, diğer değişkenler sabit tutularak, yalnızca yoğunluk ve bakır oranınındemir-esaslı T/M malzemelerin işlenebilirliğe etkisini araştırmaktır. Bu amaçla, standart birdemir-bakır alaşımı (Fe-%0.6C-%2Cu) referans alınmış, buna bağlı olarak üç farklıyoğunluk ve dört farklı bakır oranında, 11 farklı karışımda T/M numuneler üretilmiştir.Numuneler tek etkili kalıpta, sırasıyla 210, 350 ve 700 MPa basınç altında, 6.0-6.5 ve 7.1g/cm3 olmak üzere üç farklı yoğunlukta, ayrıca % 1-4 arasında değişen dört farklı bakıroranında üretilmiştir. Daha sonra elde edilen kompaktlar 1120 ºC'da 20-30 dakika,endotermik atmosfer altında endüstriyel fırında sinterlenmiştir. Sinterlenmiş numunelerinişlenebilirliği delme işlemiyle belirlenmiştir. şlenebilirlik değerlendirmesi için, eksenelkesme (thrust) kuvveti, takım aşınması, yüzey pürüzlülüğü ve talaş şekli ölçülmüştür. Ayrıcaişlenebilirlik numunelerinin mikrosertlik, çapraz kırılma mukavemeti belirlenip mikroyapı vekırık yüzey incelemesi yapılmıştır. Sonuçlar; yoğunluğun ve bakır oranının artmasıylaişlenebilirliğin iyileştiğini göstermiştir.