Kadın sporcularda menstrüel siklus faz değişimlerinin sportif hareketlerdeki hata puanlarına etkisi


Creative Commons License

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Süleyman Demirel Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Esma ARSLAN

Danışman: Sabriye Ercan

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Kadın sporcuların sportif aktivitelere katılımının artmasıyla birlikte kadın sporculara özgü yaralanmalar daha iyi anlaşılmaya başlanmıştır. Menstrüel siklusa bağlı olarak görülen hormonal dalgalanmalar ile sağlığın ve spor performansının çeşitli yönleri arasında karmaşık ilişkiler vardır. Bu çalışmada kadın sporcularda, menstrüel siklusun farklı fazlarının, sıçrama ve kesme hareketindeki hata puanlama skorlarında, esneklik ve laksite değerlerinde ne ölçüde değişiklik oluşturduğunu tespit etmek amaçlanmıştır. Katılımcılar, menstrüel siklusun menstrüasyon ve ovulasyon fazlarında değerlendirmeye alınmıştır. Sıçramadan Sonra Yere İniş Hata Puanlama Sistemi, Kesme (Koşarken Ani Yön Değiştirme) Hareketini Değerlendirme Puanlaması, vücut kompozisyon analizi, esneklik, laksite ve aerobik kapasite ölçümleri yapılmıştır. Ayrıca Premenstrüel Sendrom Ölçeği kullanılarak premenstrüel sendrom sıklığı ve menstrüel faz değişimi ile ölçek puanlarının ilişkisi araştırılmıştır. Çalışma 22 kadın sporcu ile tamamlanmıştır. Katılımcılar 18-25 yaş aralığında, voleybol (n=14, %63,6) ve hentbol (n=8, %36,4) sporcularından oluşmuştur. Ortalama boy 167,82±7,13 cm, vücut ağırlığı 56,11±6,72 kg, VKİ 19,88±1,57 kg/m2, menarş yaşı 12,95±1,21, menstrüasyon süresi 6 (4-7) gün, menstrüel siklus uzunluğu 29 (23-35) gün, bir yıldaki menstrüel siklus sayısı 12 (10-15) olarak belirlenmiştir. Araştırmanın sonucunda, östradiol, LH, progesteron, VO2max ve hem sağ diz hem de sol diz için ölçülen laksite değerleri menstrüasyon fazına göre ovulasyon fazında istatistiksel olarak anlamlı düzeyde artış göstermiştir (p 0,05). Sıçramadan Sonra Yere İniş Hata Puanlama Sistemi ve Kesme (Koşarken Ani Yön Değiştirme) Hareketini Değerlendirme Puanlaması sonuçlarına bakıldığında, katılımcıların hem toplam hata puanlarının hem de risk kategorilerinin fazlar arasında istatistiksel anlamlı değişim göstermediği bulunmuştur (p>0,05). Menstrüel siklus fazının Sıçramadan Sonra Yere İniş Hata Puanlama Sistemi ve Kesme (Koşarken Ani Yön Değiştirme) Hareketini Değerlendirme Puanlaması skorlarını etkilemediği, kadın katılımcıların bu araçlarla menstrüel siklusun herhangi bir döneminde değerlendirilebileceği sonucuna varılmıştır. Anahtar Sözcükler: Aerobik Kapasite, Hata, Kadın Sporcu, Laksite, Menstrüel Siklus