Diş çürüklerine karşı probiyotiklerin kullanılma olanakları
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Süleyman Demirel Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Gıda Mühendisliği Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2005
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Özlem Erten
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Aynur Gül KARAHAN ÇAKMAKÇI
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:iiiÖZETDİŞ ÇÜRÜMELERİNE KARŞI PROBİYOTİKLERİN KULLANILMAOLANAKLARIBu çalışmada çürük ve sağlıklı dişlerden izole edilen laktik asit bakterilerinin diş sağlığıüzerine etkileri araştırılmış ve diş sağlığının korunmasına katkı sağlayacak probiyotikbakterilerinin seçimi yapılmıştır.Bu amaçla 10 adedi çürük diş yüzeyinden, 2 adedi çürük diş plağından ve 7 adedi sağlıklı dişplağından olmak üzere toplam 19 adet örnek izolasyon materyali olarak kullanılmıştır. Buörneklerden izole edilen laktobasil ve streptokokların biyokimyasal testlerle tanısıyapılmıştır. Bu test sonuçlarına göre toplam 48 adet laktobasil suşundan 7 adedininLactobacillus casei subsp. rhamnosus (%14.5), 9 adedinin Lactobacillus fermentum(%18.75) ,3 adedinin Lactobacillus reuteri (%6.25) ve 1 adedinin de Lactobacillus salivarius(%2.08) olduğu tespit edilmiştir. Kalan 29 adet izolatın tür düzeyinde tanısı yapılamamaklabirlikte, bu bakterilerin Lactobacillus sp. (%60.41) olarak tanısı konmuştur. Streptokokizolatlarından ise 4 adedinin oral streptokoklardan Streptococcus mutans grubuna ait olduğutespit edilmiştir. Bu izolatların tür düzeyinde identifikasyonları ancak genetik tanıyöntemiyle yapılabilmektedir. Kalan 16 adet izolattan 13 adedinin enterokok, 3 adedinin isemaya olduğu tespit edilmiştir. Enterokokların biyokimyasal test sonuçlarına göreStreptococcus avium veya Streptococcus gallinarum olabileceği sonucuna varılmıştır.Tanının kesinleştirilmesi genetik yöntemlerle mümkündür.Tanı testlerinden sonra laktobasillerin streptokoklar üzerine antagonistik etkileribelirlenmiştir. Daha sonra hidroksiapatit kaplı yüzeylerde laktobasil ve streptokoklarıntutunma özellikleri tespit edilmiştir. Elde edilen sonuçlar antagonistik etki sonuçları ilebirlikte değerlendirilmiştir. Tutunma yüzeyleri için rekabet yoluyla diş çürümelerininönlenmesi açısından en iyi özellik gösteren laktobasil suşları yapay diş yüzeyi ortamınınsağlandığı hidroksiapatit ile kaplı yüzeylerde streptokoklara karşı denenmiştir. Denemelersonucunda Lactobacillus casei subsp. rhamnosus 1955 ve Lactobacillus salivarius 1970suşlarının Streptococcus mutans suşlarının bu yüzeylere tutunmasını önemli ölçüdeengelledikleri tespit edilmiştir.Tutunma denemesi çürüksüz ve sağlıklı diş örnekleri kullanılarak tekrarlanmıştır. Budenemeler sonucunda laktobasil ve streptokokların yüzeye tutunma miktarları arasındasayıca çok fazla fark olmadığı tespit edilmiştir.Tutunma denemelerinden sonra Lactobacillus casei subsp. rhamnosus 1955 ve Lactobacillussalivarius 1970'in plazmid profilleri belirlenmeye çalışılmıştır. Laktobasillerin asitüretimlerinin düşürülmesi amacıyla etidyum bromid (50 µg/ml ve 100 µg /ml) uygulamasıyapılmıştır. CaCO3 içeren MRS agar besiyerinde asit üretimi azaltılmış mutantlarınbelirlenmesi yoluna gidilmiştir.Antagonistik etki ve spektrofotometrik tutunma denemelerinin sonuçları bir aradadeğerlendirildiğinde Lactobacillus casei subsp. rhamnosus 1955 ve Lactobacillus salivarius1970'in ağız probiyotiği olarak kullanılması önerilebilir.Anahtar Kelimeler: Probiyotikler, Laktik asit bakterileri , Lactobacillus casei subsp.rhamnosus, Streptococcus mutans, Diş çürüğü, Plazmid mutasyonu