Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi Işığında Terör Suçlarının Soruşturulmasında Gizli Soruşturma Tedbirleri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Süleyman Demirel Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kamu Yönetimi Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2013
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Tarık SÖYLEMİŞ
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Faruk TURHAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Terör örgütleri diğer suç örgütlerinden örgütlenme yapıları, örgütsel gizlilik, haberleşme ve suç işleme yöntemleri bakımından farklılık göstermektedir. Klasik soruşturma yöntemleri terör suçlarının soruşturulmasında yetersiz kalmaktadır. Bu nedenlerle, devletler terör suçlarında, kovuşturma aşaması için yeterli delil elde edebilmek amacıyla ceza muhakemesi hukuku sistemlerinde gizli soruşturma tedbirlerini kabul etmişlerdir. Bu çalışmanın amacı, gizli soruşturma tedbirlerinin terör suçları bakımından özellik arz eden uygulanma koşullarını ortaya koyarak, Türk hukukundaki düzenlemelerin AİHS m. 8 ve 6/3-d) hükümlerini ve AİHM'nin bu konuda belirlediği kriterleri karşılayıp karşılamadığını incelemektir. Çalışmada, gizli soruşturma tedbirleri ile ilgili Türk hukukundaki düzenlemeler AİHS, AİHM kararları, Almanya, ABD ve İngiltere'deki düzenlemelerle birlikte ele alınarak incelenmiştir. Çalışmanın birinci bölümünde terör, terörizm, iletişimin denetlenmesi, gizli soruşturmacı, teknik araçlarla izleme kavramları, CMK ve TMK'da yapılan değişiklikler ve terör suçlarında gizli soruşturma tedbirleri kullanılmasının nedenleri ele alınmıştır. İkinci bölümde terör suçlarının soruşturulmasında gizli soruşturma tedbirlerinin uygulanma koşulları, temel hak ve özgürlüklere müdahale teşkil eden özel icra yöntemleri ve elde edilen hukuka aykırı delillerin değerlendirilmesi konularına değinilmiştir. Üçüncü bölümde ise, gizli soruşturma tedbirleri ile ilgili AİHS hükümleri, AİHM'nin tedbirlerin uygulanmasına yönelik belirlediği kriterler ve bu kriterler ışığında Türk hukukunda gizli soruşturma tedbirlerine ilişkin düzenlemeler inceleme konularımızı oluşturmuştur. Türk hukukunda gizli soruşturma tedbirlerinin uygulanmasına yönelik yapılan düzenlemeler genel olarak AİHM kriterlerini karşılamakla birlikte, sorunlu alanlar da bulunmaktadır. İletişimin denetlenmesi tedbirinin kesintisiz uygulanmasına yönelik düzenleme, özel hayatın çekirdek alanını ihlal edebilecek niteliktedir. Teknik araçlarla izleme tedbirinin konutta uygulanamaması ve gizli soruşturmacının suç işleyememesi terörizmle mücadeleyi olumsuz etkilemektedir. TMK'da düzenlenen terör suçlarının birçoğuna gizli soruşturma tedbirlerinin uygulanabileceği katalog suçlar içerisinde yer verilmemesi, terörizmle mücadelede önemli bir eksiklik olarak göze çarpmaktadır. Gizli soruşturmacının tanık olarak dinlenmesi halinde, kimliğinin gizliliğinin korunması ve güvenliğinin sağlanması bakımından CMK ve TKK'da yapılan düzenlemeler ise AİHM kriterlerine uygundur. Ulaştığımız bu sonuçlar, Türkiye'nin terörizmle mücadelesini hukuk devletinin gerekleri çerçevesinde sürdürme gayreti içerisinde olduğunu göstermektedir. Anahtar Sözcükler: Terör, terörizm, gizli soruşturma tedbirleri, iletişimin denetlenmesi, gizli soruşturmacı görevlendirme, teknik araçlarla izleme, hukuka aykırı deliller, AİHS m. 8 ve m. 6/3-d), gizli soruşturmacının tanık olarak dinlenmesi, AİHM kararları açısından gizli soruşturma tedbirleri.