İklim değişimi senaryolarına göre peyzaj tasarımında kullanılan fabaceae familyasına ait bazı odunsu türlerin günümüz ve gelecekteki yayılış alanlarının tahmini
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Süleyman Demirel Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Peyzaj Mimarlığı Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ALMİRA UZUN
Danışman: Ömer Kamil Örücü
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Makine öğrenme tekniği kullanılarak türlerin güncel ve gelecek yayılış alanlarını modellemek günümüzde önemli çalışmalardan biri haline gelmiştir. Ülkemize ait ve Peyzaj Mimarlığı meslek disiplininin en önemli tasarım elemanı olan bitkisel materyalin iklim değişikliğinden nasıl etkileneceğinin analiz edilmesi, bu türlerin bitkilendirme çalışmalarında gelecek kullanımının planlanabilmesi için büyük önem taşımaktadır. Türlerin var olduğu alanları ifade eden noktasal veriler ve bu alanlara ait sayısal biyoiklim verileri kullanılarak oluşturulmuş katmanlar sayesinde farklı iklim senaryolarına göre türün günümüz ve gelecekteki potansiyel yayılış alanları MaxEnt programı ile belirlenebilmektedir. Bu kapsamda tez çalışması 2 ana bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde Fabaceae (Baklagiller) familyası'ndan peyzaj tasarımı çalışmalarında en yaygın kullanılan 7 tür seçilerek bu türlere ait var verileri (presence data) ve Worldclim 2.1 versiyonu 2.5 dakika (yaklaşık 16 km2) konumsal çözünürlükteki 19 adet biyoiklimsel değişken kullanılarak türün günümüz koşullarındaki potansiyel yayılış alanı tahmin edilmiştir. İkinci bölümde ise türlerin yayılış alanlarının iklim değişiminden nasıl etkileneceğini belirlemek için ise 6. IPCC raporu temel alınarak oluşturulmuş ve eşleştirilmiş model karşılaştırma Projesi (CMIP6) modellerinden olan IPSL-CM6A-LR iklim değişim modeli kullanılarak türün SSP2 4.5 ve SSP5 8.5'e senaryolarına göre 2041-2060 ve 2081-2100 periyodlarına ait potansiyel yayılış alanı modellenmiş, ayrıca türlere ait üretilen günümüz ve gelecekteki yayılış alanları arasındaki alansal ve konumsal farklar değişim analizi ile ortaya konulmuştur. Günümüz ve gelecek yayılış alanlarının modellenmesinde MaxEnt 3.4.1 versiyonu kullanılmıştır. Fabaceae familyasına ait bazı türlerin günümüz potansiyel yayılış alanı ile gelecekte iklim değişikliğinden nasıl etkileneceği belirlendiği tez çalışmasında bütün türlerin yayılış alanlarında azalma olacağı, Adenocarpus complicatus (L.) GAY ve Ceratonia siliqua L. türlerinin ise SSP5 8.5 2090 yılı senaryosunda Türkiye koşullarında artık doğal olarak yetişemeyeceği tahmin edilmiştir.