Kabulbaba (Mustafa Kemalpaşa-Bursa) Bölgesindeki Mermerlerin Jeolojik, Mineralojik ve Jeokimyasal Özellikleri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Süleyman Demirel Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Jeoloji Mühendisliği Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2016
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Ertan ÖZEĞDEMİR
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Oya CENGİZ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Üst Jura-Alt Kretase yaşlı mermerler Mustafa Kemalpaşa (Bursa)'nın Kabulbaba ve Söğütalan köyleri arasındaki bir sahada bulunur. Sakarya Kompozit Birliği'ndeki Paleozoyik-Triyas (?) yaşlı Kızıltepe Metamorfik kayaçları sahanın temelini oluşturur. Alt Triyas yaşlı kumtaşı, çakıltaşı, çamurtaşı, radyolarit, spilitik bazalt, tüf ve kireçtaşı ardalanmasından meydana gelen Karakaya Grubu bu birliği uyumsuz olarak üzerler. Jura-Kretase yaşlı İnatlar kireçtaşı bu grubun üzerini uyumsuz olarak örter. En üstte de Miyosen yaşlı kırıntılılar ve Kuvaterner yaşlı alüvyon ve taraça uyumsuz olarak yer alır. Ekonomik bir öneme sahip olan İnatlar kireçtaşı pek çok özel şirket tarafından işletilmektedir ve ticari olarak koyu-açık ve fosilli bejler, emperador ve rozalya mermer türleri olarak isimlendirilmektedir. Bu kireçtaşı genellikle koyu-açık bej, yersel olarak sarımsı-gridir. O orta katmanlanmalı, yersel olarak karstlaşmış, eklemlenmiş ve kırılmış ve mussel kavkı kırıntılarına sahiptir. Aynı zamanda, alt seviyelerde fosilli, kumlu ve kil içerikli, orta seviyelerde de çört yumruludur. Mineral birliği; rozalya mermerin kalsitten, fosilli bejler ve emperador türlerinin kalsit ve dolomit minerallerinden meydana geldiğini belirtir. Farklı lokasyonlardaki ve çeşitli özelliklerdeki 14 adet kireçtaşı mermer numunesi element içeriklerini belirlemek için analiz edilmiştir. Emperador mermerin CaO içeriği (% 36.70) hariç, diğer tiplerin CaO içerikleri % 54-56 arasında değişir ve mineral içeriği saf kalsitten meydana gelmektedir. Düşük CaO içerikli emperador mermerin MgO konsantrasyonu % 16.71, fosilli koyu bej mermerin % 1.30 ve diğer tiplerin MgO içerikleri % 0.32-0.98 arasında değişir. Bu numunelerdeki dolomit mineralinin varlığı emperador mermerin magnezyum bakımından zengin olduğunu gösterir. Fosilli açık ve koyu bejlerin Fe2O3 içerikleri % 0.08 ile %0.07 ile çok düşüktür ve diğer tiplerin Fe2O3 içerikleri % 0.15-0.20 arasında değişir. SiO2 içeriği koyu bej mermerin % 1.28'dir ve diğer mermer tiplerinin SiO2 içerikleri % 0.15-0.84 arasında değişir. Koyu bej mermerin yüksek SiO2 miktarı olasılıkla kireçtaşındaki çörtten kaynaklanır. Çalışma sahasında incelenen mermer numunelerinin Sr, Ba, Rb, Zr, Ni ve U gibi iz elementler ve nadir toprak elementlerinin içerikleri kireçtaşının temel değerleri arasındadır. Karbon ve oksijen izotop analizlerine göre, kalsit içerikli mermer numunelerinin karbon izotop oranları ‰0,50 ile ‰3.08 arasında değişirken, kalsit ve dolomit içerikli mermer numunelerinin karbon izotop oranları ‰2.50 ve ‰2.58 olarak ölçülmüştür. Oksijen izotop oranları (δ18OSMOW), sadece kalsit içerikli mermer numunelerinin ‰25,89 ‰29,69 arasında değişirken, kalsit ve dolomit içerikli olan mermer numunelerinin ‰29,15 ve ‰29,79 olarak belirlenmiştir. Elde edilen sonuçlara göre karbon izotop değerleri sıfıra yakın pozitif değerler gösterdiğinden denizel kireçtaşlarına karşılık gelmekte ve çalışma sahasındaki kireçtaşlarının bileşimindeki karbonun kaynağının standartlardaki denizel kireçtaşlarının bileşimindeki karbonun kaynağı ile uyumlu olduğu belirtilmiştir. Oksijen izotop değerleri de denizel kireçtaşlarının oksijen izotop oranları (δ18OSMOW: ‰15-32) ile uyumluluk göstermektedir.