SPOR KULÜPLERİ PAY SENEDİNİN BEKLENMEYEN GETİRİLERİNİN DAVRANIŞSAL FİNANS AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ

Ezel Derer

SPOR KULÜPLERİ PAY SENEDİNİN BEKLENMEYEN GETİRİLERİNİN DAVRANIŞSAL FİNANS AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Süleyman Demirel Üniversitesi, İktisadi Ve İdari Bilimler Fakültesi, Bankacılık Ve Finans Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Ezel Derer

Danışman: Burcu Aslantaş Ateş

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Geleneksel finans teorileri, piyasaların etkin ve insanların finansal piyasada işlem yaparken rasyonel davrandıkları ve insanların kararlarını bu doğrultuda aldığı tezini ileri sürmektedir. İnsanların, yatırım kararlarını beklenen fayda teorisine göre gerçekleştirdiklerine inanmaktadır. Davranışsal finans teorisi ise, geleneksel finans teorilerinin tersine, insanların rasyonel davranamadıklarını, psikolojik ve sosyolojik faktörlerin etkisinde kaldıklarını tezini ileri sürmektedir. Davranışsal finans, yatırımcıların irrasyonel reaksiyon gösterdiklerini ve bu reaksiyonların finansal yatırım kararlarının şekillendirmesine engel olamadıkları üzerinde durmaktadır. Aynı zamanda davranışsal finans geleneksel finans teorileri tarafından açıklanamayan ve piyasalarda meydana gelen anamolileri ifade etmek ve finansal yatırım kararları esnasında insanların yatırım tercihini tahmin etmeyi amaçlamaktadır.

Araştırmada, geleneksel finans teorileri ve davranışsal finans teorisinin birbirlerinden farklı yönleri belirtilerek, finansal yatırım kararları, davranışsal eğilimler, yatırımcı psikolojisi ile ilgili bilgiler verilmiştir.

Bu araştırmanın amacı, finansal pyasada yatırım yapan taraftarların, tutumsal ve davranışsal bağlılık algıları ile spor kulüplerinin maç kazanma yâda kaybetme, şike iddaaları ve kulüplerin yapmış olduğu flaş transfer değişkenlerinin, kulüplerin pay senedi getiri volatilitesi üzerindeki etkilerini belirlemektir

Araştırmada dört büyük futbol kulübüne ait pay senedi getiri volatilitelerinin davranışsal boyutu, ilk halka açılış tarihinden bu yana ölçülmüş ve BIST’ta işlem gören spor kulüplerinin pay senedinin beklenmeyen getirileri davranışsal boyutta ortaya koyulmuştur.

BIST’ta işlem gören tüm spor kulüplerine ait pay senedi getirilerinin davranışları R platformunda oluşturulan ARCH-GARCH ekonometri modellemesi yapılarak analiz edilip yorumlanmıştır. Bütün bunlar sonucunda, tüm spor kulüplerinin pay senedi getirileri, seviyesinde durağan bulunmuş, tüm serilerde sistematik bir ARIMA yapısı tespit edilmiş ve getirilerin sistematik olmayan kısımlarında ARCH etkisi tespit edilmiştir. Pay senedi getirileri modellenmesinde APGARCH modeli yapısının uygun olduğu tespit edilerek kaldıraç etkisi anlamlı bulunmuştur.

Oynanan maçın kazanılmasının pay senedi getirilerini istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde etkilediği tek spor kulübü Beşiktaş Jimnastik kulübü (BJKAS) olurken, maçın kaybedilmesi durumunda ise tüm spor kulüplerinin pay senedi getirilerini anlamlı bir şekilde etkilediği görülmüştür. Şike iddaası soruşturması sürecinin pay senedi getirilerini etkilediği kulüpler Galatasaray Spor kulübü (GSRAY) ve Trabzonspor kulübü (TSPOR) iken, flaş transfer haberleri ise sadece Fenerbahçe Sporkulübü(FENER) paysenedigetirilerinietkilediğigörülmüştür.