Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Süleyman Demirel Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Seda DAĞLI
Danışman: Serpil Demirci
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Baş ağrısı belirtisi Multipl Skleroz'da (MS) sık görülür ve yaşam kalitesini olumsuz etkiler. MS ile ilişkisi net olarak aydınlatılamamıştır. Bu çalışmada MS'lilerde baş ağrısı görülme sıklığı, tipleri ve bunların hastalık şiddeti, süresi, tedavilerle ilişkisi ile baş ağrısı ve MS birlikteliğinin yaşam kalitesine etkisini belirlemek amaçlanmıştır. Çalışmamıza SDÜTF nöroloji kliniğinde takipli 101 MS'li olgu dahil edilmiştir. Olguların sosyodemografik özellikleri, MS tedavileri, hastalık süresi, EDSS puanları, MRG lezyonları ve BOS belirteçleri değerlendirilmiştir. Baş ağrısını değerlendirmek amaçlı baş ağrısı özelliklerini sorgulayan öz-bildirimli yapılandırılmış değerlendirilme formu ile duygu-durum, kaygı, yorgunluk ve yaşam kalitesini değerlendiren ölçekler (PHQ-9, GAD-7, MFIS, MSQOL-54,FSS) uygulanmıştır. Olgularımızın %60,4'ünde baş ağrısı (%77 Gerilim Tipi Baş Ağrısı (GTBA), %21 migren) saptanmıştır. Sadece medeni durum ile baş ağrısı arasında zayıf ilişki saptanmıştır. Baş ağrısı ile depresyon, kaygı, yorgunluğun fiziksel ve bilişsel etkileri zayıf-orta derecede bir ilişki sergilemektedir. Baş ağrısı gelişiminde tek başına medeni durum ve bilişsel yorgunluk önemli yordayıcılardır. Baş ağrısız, GTBA ve migrenli gruplar arasında en temel farklılık beden-kitle indeksinde idi, migrenli olguların beden-kitle indeksi diğer gruplara göre daha yüksekti. Depresif belirtilerde gruplar arasında anlamlı farklılık saptanmadı. Genel kaygı düzeyi ve kaygı şiddeti migrenli olgularda daha yüksekti. Migrenliler daha yüksek düzeyde yorgunluk, yaşam kalitesini belirleyen tüm alanlarda daha fazla etkilenme bildirmişlerdir. Sonuç olarak, MS'lilerin yarısından fazlasında baş ağrısı saptanmıştır. Baş ağrısı varlığı yaşam kalitesini olumsuz etkilemektedir. Bu çalışmada MS'lilerde baş ağrısına dikkat çekmek amaçlanmıştır. MS'lilerde baş ağrısına yönelik tedavilerin planlanmasının, olguların yaşam kalitesinin artmasına katkısı olacaktır. Anahtar Kelimeler: Baş ağrısı, MS, migren, yorgunluk, yaşam kalitesi