Androjen deprivasyon tedavisinin (ADT) serum irisin düzeyine, sarkopeniye ve alt ekstremite fonksiyonlarına etkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Süleyman Demirel Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Ayhan CANBULUT
Danışman: Sabriye Ercan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Prostat kanseri tedavisinde androjen deprivasyon tedavisi (ADT) sıklıkla kullanılan tedavi seçeneklerinden birisidir. ADT; beklenen yaşam süresini arttırırken, başta kas kütlesi ve kas kuvveti kaybı olmak üzere birçok istenmeyen yan etkilere sebep olmaktadır. Egzersizin; başta kas kuvvetinin korunması olmak üzere ADT'nin yan etkilerinin azaltılmasında önemli bir rolü bulunmaktadır. Egzersiz sırasında kastan salınan irisin, egzersizin bu olumlu etkilere aracılık eden miyokinlerden birisidir. Bu çalışmanın amacı; ADT alan hastaların, ADT almayan hastalara göre kas kuvvetinin daha düşük olduğunu, buna olarak alt ekstremite fonksiyon kaybı yaşadıklarını, sonrasında daha düşük serum irisin seviyelerine sahip olduklarının gösterilmesidir. Çalışmaya; herhangi bir malignitesi olmayan 21 sağlıklı birey, ADT almayan 28 prostat kanseri hastası, ADT alan 10 prostat kanseri hastası olmak üzere toplam 59 katılımcı dahil edildi. Katılımcıların alt ekstremite izometrik kas kuvveti izokinetik dinamometre ile belirlendi. Katılımcılara; fonksiyonel testler (altı dakika yürüme testi, beş kez otur kalk testi, fonksiyonel uzanma testi, merdiven inip çıkma testi), anket ve ölçekler (SARC-F, uluslararası fiziksel aktivite ölçeği, SF-36 ve yorgunluk şiddet ölçeği) uygulandı. Katılımcıların kan örneklerinden serum irisin seviyeleri belirlendi. Testosteron seviyesi 50 mg/dl'nin altında olan ADT alan hastaların; sol (non dominant) kuadriceps pik tork/vücut ağırlığı, ADT almayan hastalara ve kontrol grubuna göre anlamlı olarak düşük bulunmuştur (p=0,039). İrisin seviyeleri; testosteron seviyesi 50 mg/dl'nin altında olan ADT alan hastalarda daha düşük olmakla birlikte gruplar arasında istatiksel olarak anlamlı fark saptanmamıştır (p=0,120). ADT alan hastalarda kuadriceps kas kuvveti kaybı olduğu görülmüştür. ADT alan hastaların kas kütlesi ve kas kuvveti kayıplarını önlemek için ADT ile birlikte egzersiz reçetesi düzenlenmelidir. Anahtar Kelimeler: androjen deprivasyon tedavisi, egzersiz, irisin, izometrik kas kuvveti, prostat kanseri