Psöriazisli hastalarda serum asprosin düzeyinin serum IL-6, IL-17 ve hastalık şiddeti ile ilişkisinin araştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Süleyman Demirel Üniversitesi, Tıp Fakültesi, DERİ VE ZÜHREVİ HASTALIKLAR ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ŞEYMA NUR DEMİRCİ
Danışman: Mehmet YILDIRIM
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Psöriazis, kronik seyirli inflamatuvar bir hastalıktır ve etkileri yalnızca deriye sınırlı kalmayıp sistemik düzeyde de ortaya çıkabilmektedir. Son yıllarda, metabolik süreçlerle ilişkili peptit hormonların inflamatuvar hastalıklardaki olası rolleri giderek önem kazanmaktadır. FBN1 geninden köken alan ve başlıca beyaz yağ dokusundan salınan bir peptit hormon olan asprosinin, glukoz homeostazı ve enerji dengesiyle ilişkili olduğu, metabolik bozukluklarda düzeylerinin değişebildiği bildirilmiştir. Psöriazisin metabolik komorbiditelerle yakın ilişkisi dikkate alındığında, asprosinin psöriaziste değerlendirilmesi hastalığın sistemik boyutunun anlaşılmasına katkı sağlayabilir. Mevcut literatür taramasında, psöriazisli hastalarda serum asprosin düzeylerinin değerlendirildiği ve IL-6 ile IL-17 düzeyleriyle korelasyonlarının incelendiği bir çalışmaya rastlanmamıştır. Çalışmamızda psöriazisli hastalar ile sağlıklı kontroller arasında serum asprosin, IL-17 ve IL-6 düzeylerinin karşılaştırılması amaçlandı. Çalışmaya 35 psöriazis hastası ve 35 sağlıklı gönüllü dahil edildi. Hasta ve kontrol gruplarında hs-CRP, rutin biyokimya parametreleri, serum lipid profilleri ölçüldü. Serum asprosin, IL17 ve IL-6 düzeyleri ELISA yöntemi ile ölçüldü ve gruplar arasında karşılaştırıldı. Ayrıca hasta ve kontrol gruplarının vücut kitle indeksi, bel ve kalça çevresi ölçümleri kaydedildi. Veriler IBM SPSS v23 ile analiz edildi. Çalışma sonuçlarında, serum asprosin (ng/mL) ortanca değerleri kontrol grubunda 35,46, hasta grubunda 25,18 olarak saptandı; iki grup arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmadı (p=0,499). Cinsiyete göre değerlendirildiğinde ise serum asprosin düzeyleri anlamlı farklılık gösterdi (p=0,007); erkeklerde ortanca 20,39 ng/mL, kadınlarda ortanca 38,85 ng/mL olarak elde edildi. IL-17 (pg/ml) ortanca değerleri kontrol grubunda 96,92 iken hasta grubunda 118,4 olarak saptandı; iki grup arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulundu (p=0,015). Buna karşılık, IL-6 (ng/L) ortanca değerleri kontrol grubunda 100,14 iken hasta grubunda 48,42 olarak saptandı; iki grup arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmadı (p=0,222). Çalışmamız, asprosinin psöriazis ile ilişkisini inceleyen araştırmalara metodolojik ve kavramsal bir zemin sunmaktadır. Asprosinin inflamatuvar yolaklar ve komorbidite spektrumu ile bağlantısının netleştirilmesi, yeni biyobelirteçlerin tanımlanmasına ve olası tedavi hedeflerinin belirlenmesine katkı sağlayabilir. Bu nedenle serum ve doku düzeyini kapsayan, klinik şiddet ve eşlik eden metabolik değişkenlerle birlikte değerlendirilen, standardize ölçüm protokolleriyle yürütülen geniş örneklemli çalışmaların yapılması önem arz etmektedir.