Bazı Statin Grubu Bileşiklerin Kromatografik İyonlaşma Sabitlerinin Tayini,
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Süleyman Demirel Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Kimya Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2015
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Aybike Talay
Danışman: Ebru Çubuk Demiralay
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:İyonlaşma sabiti (pKa), ilaçların vücut sisteminde iyonlaşmanın derecesini anlamak için kullanılan en önemli fizikokimyasal parametrelerden birisidir. Ayrıca ilaçların pKa değerleri, vücut absorpsiyonu, doku dağılımı ve eliminasyonu gibi proseslerde membranlarda ilaçların geçişi ile ilgili olduğu için büyük önem taşır. Bu tez, kolestrol seviyesini azaltmak için kullanılan ilaçların (pravastatin, atorvastatin, rosuvastatin) iyonlaşma sabitlerinin tayini için ters faz sıvı kromatografi (RPLC) yönteminin geliştirilmesini açıklamaktadır. Statinler, karaciğerdeki kolestrol üretiminde önemli rol oynayan HMG-CoA redüktaz enzimini inhibe ederek kolestrol seviyesini düşürmek için kullanılan bir ilaç sınıfıdır. Bütün statinlerin yapısında dihidroksiheptanoik asit ve halka sistemine bağlı farklı gruplar vardır. Statinlerin farklı tekniklerle pKa değerleri hakkında sınırlı bilgi vardır. Bununla birlikte literatürdeki bazı verilerin önemli farkı, bileşiklerin kullanılan metotların (sıcaklık, iyonik şiddet, çözücü ortamı vb.) ve pKa değerlerinin sayısı yeterli olarak açıklanmamıştır. Bu çalışma ters faz sıvı kromatografi yöntemiyle bileşiklerin iyonlaşma dengeleriyle ilgili bilgi eksikliğinin üstesinden gelmek için çeşitli asetonitril-su ikili karışımlarında statinlerin iyonlaşma sabitlerinin tayini için önemlidir. Bu ilaçların pKa değerleri, sigmoidal and non linear modeller kullanılarak hesaplanmıştır. Bu bileşiklerin sudaki pKa değerleri farklı organik modifiyer-su karışımlarında tayin edilen hareketli faz pKa değerleri kullanılarak Yasuda- Shedlovsky eşitliğinden ve organik modifiyerin mol kesri ve hareketli faz pKa değerleri arasındaki lineer eşitlikten hesaplanmıştır. Geliştirilen metot bu ilaç aktif bileşiklerin aynı anda ayrımı ve onların ticari ilaç dozaj formlarında tayini için başarıyla uygulanmıştır.