Atık nesnelerin yenidenüretim uygulamalarıyla Türk resim sanatında sanat nesnesi olarak kullanımı
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Süleyman Demirel Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü, Sanat Ve Tasarım Anasanat Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Özlem Öztürk
Danışman: Tuğba Kodal
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Sanat dışı nesneler özellikle 20. yüzyıl başlarında resim sanatında yer almaya başlamıştır. İlk uygulamalarda sanatçı resme doku ve çeşitlilik kazandırmayı amaçlasa da bu yüzyılda çıkan dünya savaşlarının insanlık üzerindeki etkisini ve endüstri alanındaki hızlı gelişimin maddeye yüklediği acımasızlığı ifade etmek için sanat dışı nesneler, sanatçılar tarafından tercih edilmiştir. Yaşanan bu sancılı süreç insanları ruhsal bir çöküntüye uğratmış olsa da, sanat alanında köklü yeniliklerin yaşanmasını sağlamıştır. Bununla birlikte endüstrinin gelişmesiyle hızlanan seri üretim ve buna bağlı olarak gelişen tüketim kültürü toplumsal yapıyı olumsuz yönde etkilemiştir. Seri üretimin yol açtığı tüketim çılgınlığı atık nesnelerin artışına sebep olmuştur. Atık nesnelerin artışı çevre kirliliğini de beraberinde getirmiştir. Ortaya çıkan bu olumsuzluklara karşı duyarsız kalamayan sanatçılar, yaşananlara dikkat çekmek için kullanıp atılan bu nesnelere çalışmalarında yer vererek insanlığı konu üzerinde düşünmeye teşvik etmiştir. Yapılan literatür taramasında atık nesnelerin sanat eserlerinde nasıl kullanıldığına dair incelemelerin yer aldığı araştırmalara rastlanmıştır. Ancak Türk Resim Sanatında metinlerarası yöntemlerden çıkışla sanat alanında da uygulama biçimi bulan ve postmodern sanat yöntemleri arasında anılan "yenidenüretim" uygulamaları çerçevesinde atık nesnelerin yer alma biçemlerine dair yeterli bilgi verilmediği; kolaj, asamblaj gibi yöntemler ile ilgili tanımlamaların dışında diğer yeniden üretim biçimleri arasında olan, alıntılama, yeniden resmetme, pastiş, parodi gibi yöntemsel tanımlamalara yer verilmediği görülmüştür. Bu doğrultuda tez çalışmasında, geri dönüşüm unsuru olan atık nesnelerin sanat eserlerinde var olma süreci ve Türk resim sanatında yeniden üretim bağlamında atık nesnelerin sanat eserlerinde kulanım biçimleri konu edinilmiştir. Ayrıca atık nesne kullanan tüm Türk sanatçıları ele alınmamış yalnızca yeniden üreten/yeniden resmeden sanatçıların eserleri ile sınırlandırılmıştır.