Yaşlılık statüsü, rolleri açısından yaşlıların toplumsal beklentileri ve sorunları: Isparta örneği
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Süleyman Demirel Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sosyoloji Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2015
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Işıl Kalaycı
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Metin ÖZKUL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Yaşlılık statüsü, rolü geleneksel toplumlarda, bireyler üzerinden, toplumsal çevrenin atfettiği özellikleri içermektedir. Yaşlılık statüsü, toplumsal tanıma uygun düşen bireyler açısından aynı özellikleri barındırmaktadır. Günümüzün toplumsal yaşamında birçok toplumsal değişkenin etkisiyle anlam kazanmaktadır. Modern toplumlarda, geleneksel toplumun yaşlılık statüsüne atfettiği özellikler, toplumsal referans ihtiyacını karşılayan değer hükmü olarak korunmaktadır. Ancak farklı husus günlük pratiklerde ortaya çıkan değişmelerle ilgilidir. Bu farklılık, geleneksellik içinde herkes için aynı olan bireysel özelliklerin niteliğinin değişmesi ve çeşitlenmiş olmasıyla ilgilidir. Modern toplumlarda, kazanılmış statülerde olduğu gibi bireyin, temsil ettiği statüye, bireysel beceri/başarıyla yaptığı katkı, statünün toplumsal önemini, kendisini temsil eden bireyin niteliklerine bağlı hale getirmektedir. Bu nedenle modern toplumlarda geleneksel toplumlardaki gibi tek bir yaşlılık statüsü değil birçok yaşlılık statüsü bulunmaktadır. Biyolojik olarak yaşlı kabul edilen bireylerin statüsel farklılığı, niteliklerine bağlı olarak oluşturduğu rol potansiyelinden kaynaklanmaktadır. Bireyin rol potansiyeli kendisine, işgal ettiği statüye atfedilen toplumsal önemi ve saygınlığı belirlemektedir. Bu nedenle günümüz toplumlarında, geleneksel toplumlardaki gibi tek bir "yaşlılık statüsü" yoktur. Bireysel ve çevresel nedenlerin etkisiyle "yaşlılık statüleri" bulunmaktadır. Konunun toplumsal bir sorun alanı olması ise bu noktada başlamaktadır. Modern toplumlarda, yaşlılık statüsünün sorunsallığı kurumsal tanımlama ve düzenlemelerle istikrara ve çözüme kavuşturulmuştur. Türkiye gibi geleneksel özelliklerle modern özellikleri birlikte yaşamaya devam eden "geçiş" toplumlarında kurumsal tanımlama ve düzenleme eksiklikleri nedeniyle yaşlılık statüsü sorunsal alan olarak önemini korumaktadır. Eldeki çalışma bu düşüncelerden hareketle "yaşlılık statüsünün" toplumumuzdaki önemini, anlamını, işlevlerini ve konuyla ilgili sorunları tespit ve analiz etmeye çalışmaktadır. Çalışma öncelikle mevcut durumu betimlemeyerek, problematik alanları tespit etmektedir. Daha sonra tespit edilen bu sorunların nedenselliklerini ortaya koymaya çalışmaktadır. Anahtar Kelimeler: Yaşlılık, Yaşlılık Statüsü, Yaşlılık Rolü, Geleneksel Toplum, Modern Toplum.