Isparta dağ komando okulu ve egitim merkezi komutanlığına 2006 yılında askerliğe alınmak üzere katılan yedek subay adayı ve acemi erbaş erlerde hepatit b seroprevalansı
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Süleyman Demirel Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Halk Sağlığı Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2007
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: TÜLİN ALTAY
Danışman: Ersin USKUN, Füsun Zeynep AKÇAM
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bütün dünyada yaygın olarak görülen hepatit B'ye baglı akut hepatitin ortalama % 5'inin kroniklestigi ve bunların önemli bir bölümünün siroza dönüstügü; sirozlu olgularda da hepatosellüler kanser(HCC) gelisme riskinin oldukça yüksek oldugu bilinen bir gerçektir. Bu yüzden önemli bir saglık sorunu olan HBV ile mücadelede basarılı olmak için erken tanısı önemlidir. Bu arastırma, Isparta ilinde bulunan Dag Komando Okulu ve Egitim Merkezi Komutanlıgına askerlige alınmak üzere katılan yedek subay adayı ile acemi erbas ve erlerde HBsAg seroprevalansı ile HBV bulasma açısından risk faktörlerini belirlemek ve risk faktörleri ile seroprevalans arasındaki iliskiyi incelemek amacıyla gerçeklestirildi. 2006 yılında gerçeklestirilen arastırmaya 8589 yedek subay adayı ile acemi erbas ve er katıldı. Bilgilendirme sonrasında arastırmaya katılmayı kabul eden bireylerden, yazılı izin alındıktan sonra, kan alımları sırasında, sosyodemografik özellikleri ve Hepaptit B bulası ile ilgili risk faktörlerini belirlemek üzere hazırlanan anket uygulanarak veriler toplandı. hepatit B seroprevalansını belirlemek üzere anket uygulanan tüm bireylerden, 5 ml kan alınarak, 4000 rpm'de 5 dk. santrifüjleme islemiyle serumları ayrıldıktan sonra, mikro-ELSA yöntemle Alpha Prima-SFR marka Elisa cihazında, Clinotech Diagnostics marka kitler kullanılarak HBsAg çalısıldı. 8589 kisiyi kapsayan arastırmada, bireylerin yası ortalama 20.5±1.1, evde yasayan kisi sayısı ortalama 5.8 ± 2.6 ve gelirleri 747.4±731.4 YTL idi. Arastırma grubunun % 20.7'si ç Anadolu Bölgesinde, % 18.7'si Marmara Bölgesinde, % 45.2'si ilçe merkezinde yasamaktaydı. Bireylerin % 94.5i bekardı, % 36.4'ü ortaokul, % 29.9'u lise mezunuydu, % 63.2'si gelirlerinin orta düzeyde oldugunu ifade etmislerdi. Çalısmamızda HBsAg seropozitifligi % 2.8 olarak tespit edildi. Yasadıkları bölgeler incelendiginde, Güneydogu Anadolu Bölgesinde HBsAg pozitifligi % 5.0 ile diger bölgelerden yüksek tespit edildi ve aralarındaki anlamlı farklılık oldugu belirlendi(X²:27.345,p:0.017). HBsAg pozitif olanlarda negatif olanlara göre gelir ortalaması yüksekti (p:0.011). Hepatit B hastası, tasıyıcısı ya da kuskulu birinin vücut sıvılarıyla teması olanlarda (% 5.8), olmayanlara göre (% 2.8) (X²:5.688,p:0.000); evinde hepatit B tasıyıcısı olanlarda (% 12.7), olmayanlara göre (% 2.6) (X²:68.468,p:0.000), çevresinde (komsu-arkadas-akraba-is-okul vb) hepatit B hastalıgı geçirmekte olan /geçirmis/tasıyıcı kisiler bulunanlarda (% 5.7), bulunmayanlara göre (% 2.6) (X²:21.250,p:0.000); annesinde hepatit B hastalıgı ya da tasıyıcılıgı olanlarda (% 14.6), olmayanlara göre (% 2.8) (X²:20.883,p:0.000); bir hastalıkları oldugunu ifade edenlerde (% 3.8), hastalıgı olmayanlara göre (% 2.7) (X²:4.334,p:0.047) HBsAg pozitifliginin daha sık oldugu belirlendi. Çoklu regresyon modeline alındıgında; Güneydogu Anadolu Bölgesi'nde yasıyor olmak (b: 2.01, P<0.001), aylık gelir (YTL) (b: 1.01, P<0.001), evde hepatit B tasıyıcısı olan kisi ile birlikte yasama (b: 4.11, P<0.001), yakın çevrede (komsuarkadas- akraba-is vb) hepatit B tasıyıcı kisi varlıgı (b: 1.68, P:0.017) ile HBsAg pozitifligi arasında anlamlı iliski oldugu belirlendi Çalısmamızın sonucunda belirlenen HBsAg pozitifligi, donörlerde yapılan çalısmalarla benzerlik göstermesine karsın normal popülasyonda yapılan çalısmalara göre düsüktür. Bu sonuç arastırma grubunun, genç yastaki bireylerden olusmasından kaynaklanıyor olabilir. Gerçekten de literatürdeki arastırmalarda yas arttıkça, hepatit B seroprevalansının arttıgı tespit edilmistir Böylesine önemli ve yaygın bir hastalıgın Türkiye'deki epidemiyolojisini izleyebilmek, morbidite hızındaki artıs veya azalıs trendini saptayabilmek, hastalıgın toplumumuzdaki kroniklesme oranını belirleyebilmek ve hepatit B'nin yurdumuz için baslıca bulasma yolları ile enfeksiyonun alındıgı yas grupları hakkında yorum yapabilmek, ayrıca hastalıgın eradikasyonunda gerekli önlemleri ivedilikle alabilmek için hepatit B konusunda ülkemizde yapılan dagınık ve nispeten küçük sayılara dayalı çalısmaların büyütülmesine ve mevcut çalısmaların meta-analizine gerek vardır.