Türkiye'de Cari İşlemler Açığının Nedenleri Finansman Yapısı ve Sürdürülebilirliği
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Süleyman Demirel Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İktisat Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Murat Yüce
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Selen IŞIK MADEN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Günümüzde Türkiye ekonomisinin en önemli sorunlardan biri yüksek cari işlemler açığıdır. Bu açık aynı zamanda Türkiye ekonomisini dış piyasalarda meydana gelen şoklara karşı da kırılgan hale getirmektedir. Bu noktada cari işlemler açığının nedenlerinin tespit edilmesi ve sürdürülebilirlik düzeyinin ortaya konması büyük önem arz etmektedir. Cari işlemler açığı kontrol altına alınabildiğinde ülkenin sürdürülebilir yüksek bir ekonomik büyüme düzeyi yakalaması çok daha kolay olacaktır. Bu kapsamda çalışmanın amacı; Türkiye'de cari işlemler açığının nedenlerini ve finansman yapısını belirlemek, sürdürülebilirliğini ekonometrik olarak analiz etmektir. Çalışmada 2000:M01-2015:M05 dönemi cari gelir ve cari gider verileri kullanılmıştır. Serilerin logaritmaları alınmış ve mevsim etkilerinden arındırılmıştır. Serilerin durağanlığı ADF (1979), PP (1988) ve KPSS (1992) ile test edilmiştir. Serilerin düzey değerlerindeki hallerinin durağan olmadığı ancak birinci farklarının durağan olduğu belirlenmiştir. Seriler arasında nedensellik ilişkisinin varlığı Granger (1969) yöntemi ile incelenmiş ve cari gelirlerden cari giderlere doğru tek yönlü bir nedensellik ilişkisinin var olduğu görülmüştür. Seriler arasında eşbütünleşme ilişkisinin varlığı Engle-Granger (1987) yöntemiyle incelenmiş ve serilerin eşbütünleşik olduğu tespit edilmiştir. Uzun dönem analizi, Husted (1992) yaklaşımı çerçevesinde, DEKK yöntemi ile tahmin edilmiş ve cari giderler değişkeninin katsayısı 0.88 bulunmuştur. Bu katsayı birden küçük olduğu için ilgili dönemde Türkiye'de cari işlemler açığının zayıf formda sürdürülebilir olduğuna karar verilmiştir. Kısa dönem analizi hata düzeltme modeli çerçevesinde yine DEKK yöntemi ile yapılmış ve modelin hata düzeltme mekanizmasının çalıştığı tespit edilmiştir. Yapılan bu çalışma kullanılan veri seti ve yöntemler itibariyle diğer çalışmalardan ayrışmakta olup çalışmanın bu yönüyle literatüre bir katkı sağlaması beklenmektedir. Anahtar Kelimeler: Cari İşlemler Açığı, Finansman Yapısı, Sürdürülebilirlik.