Yağ Gülü (Rosa damascena Mill.)’nden Farklı Çözücü Ekstraksiyonları ile Elde Edilen Konkret ve Absolütün Verimlilik ve Koku Analizleri

Melek AKDAŞ

Yağ Gülü (Rosa damascena Mill.)’nden Farklı Çözücü Ekstraksiyonları ile Elde Edilen Konkret ve Absolütün Verimlilik ve Koku Analizleri

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Süleyman Demirel Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Tarla Bitkileri Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2018

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Melek AKDAŞ

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): HASAN BAYDAR

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Yağ gülü (Rosa damascena Mill.), parfüm ve kozmetik endüstrisinin en önemli kokulu gül türüdür. Bu araştırmada, yağ gülü çiçeklerinden yüksek verimlilikte ve kalitede konkret ve absolüt elde etmek için ekstraksiyon yapımında yaygın olarak kullanılan n-hekzan ile birlikte alternatif olarak etil asetat ve dietil eter gibi organik solventler denenmiştir. Bu amaçla çiçeklenme sezonu başında, ortasında ve sonunda olmak üzere üç farklı hasat döneminde solvent ekstraksiyonu ile konkret ve konkretten de etil alkol ekstraksiyonu ile absolüt elde edilmiştir. Elde edilen gül ürünlerinin uçucu yağ bileşenleri GC/MS cihazı ile analiz edilmiştir. En yüksek konkret verimi % 1.83 ile çiçeklenme sezonu sonunda etil asetat ekstraksiyonu ile, en yüksek absolüt verimi ise % 88.07 ile çiçeklenme sezonu sonunda dietil eter ekstraksiyonu ile elde edilmiştir. Hasat dönemlerine ait genel ortalamalar dikkate alındığında, hem konkret hem de absolüt üretiminde çiçeklenme sezonu sonunda yapılan ekstraksiyonlar ticari olarak daha iyi randıman değerleri vermiştir. Kısmen polar bir çözücü olan etil asetatın n-hekzan ve dietil eter gibi apolar çözücülere göre yağ gülü çiçeklerindeki aromatik maddeleri daha iyi çözdüğü ve hem konkret hem de absolüt üretiminde daha fazla çiçek tasarrufu sağladığı belirlenmiştir. Ekstrakt kalitesi yönüyle ele alındığında, her ne kadar n-hekzan ürünleri daha fazla sayıda koku bileşeni içeriyor olsa da, temel koku bileşeni olan feniletil alkol bakımından etil asetat ve dietil eter konkretlerinin (sırasıyla % 56.32 ve % 49.11) ve absolütlerinin (sırasıyla % 43.26 ve % 45.57) daha zengin oldukları anlaşılmıştır.