DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU TANILI HASTALARDA ZONULİN VE CLAUDİN-5 KAN DÜZEYLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE HASTALIĞIN PATOGENEZİNDEKİ POTANSİYEL ROLÜ
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Süleyman Demirel Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Pınar Aydoğan Avşar
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Ümit IŞIK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB), genetik ve çevresel etkenlerin değişik orandaki katkısıyla ortaya çıkan ve çocuğun ve ailenin yaşam kalitesini bozan etyolojisi henüz tam aydınlatılmamış nörogelişimsel bir bozukluktur. Bu çalışmada DEHB tanılı olgular ve sağlıklı kontrol grubu arasında serum zonulin ve claudin-5 düzeylerinin farklılık gösterip göstermediğinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Çalışmaya çocuk ve ergen psikiyatri polikliniğine ilk kez başvuran, DSM-5 tanı ölçütlerine göre DEHB tanısı konan 8-12 yaş arası çocuklar (n=80) ile yaş ve cinsiyet olarak hasta grubuna benzer sağlıklı kontroller (n=40) alınmıştır. Araştırmacı tarafından tüm olgulara sosyodemografik bilgi anket formu ve Okul Çağı Çocuklar İçin Duygulanım Bozuklukları ve Şizofreni Görüşme Çizelgesi-Şimdi ve Yaşam Boyu Versiyonu-Türkçe Uyarlaması uygulanmıştır. Çalışmaya katılan ebeveynlerden ve öğretmenlerden çocuklar için Turgay DSM-IV'e göre Yıkıcı Davranım Bozuklukları için Tarama Ölçeği (T-DSM-IVS), ebeveynlerden ayrıca Güçler ve Güçlükler Anketi (GGA) ve Sosyal Cevaplılık Ölçeğini (SCÖ) doldurmaları istenmiştir. Çalışmaya katılan çocuklardan Çocuk Anksiyete ve Depresyon Ölçeği (ÇADÖ) ve Reaktif Proaktif Agresyon Ölçeğini (RPAÖ) doldurmaları istenmiştir. Venöz kan örnekleri gece açlığını takiben saat 8:00-10:00 arasında alınmış ve serum örnekleri tıbbi biyokimya anabilim dalında incelenmiştir. Bulgular: Çalışmamızda DEHB tanılı grupta serum claudin-5 düzeyleri sağlıklı kontrollere göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek bulundu. Çalışmada yer alan gruplar arasında serum zonulin düzeyleri açısından istatistiksel olarak anlamlı farklılık tespit edilmedi. Sonuç: Yüksek serum claudin-5 düzeyleri DEHB tanılı çocuklar için kan beyin bariyerinde bozulmayı gösteriyor ve bozukluğun etiyopatogenezinde yer alıyor olabilir. Claudin-5 ve zonulin ile DEHB arasındaki nedensellik ilişkisi için daha fazla araştırma gerekmektedir. Anahtar Kelimeler: Bağırsak-beyin aksı, claudin-5, Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu, kan-beyin bariyeri, zonulin Çalışmanın finansal kaynağı Süleyman Demirel Üniversitesi Bilimsel Araştırma Proje Ofisi tarafından TTU-2019-6954 nolu proje kodu ile 2019 yılında sağlanmıştır.