Bazı antikanser ilaç etken maddelerinin iyonlaşma davranışının ters faz sıvı kromatografik yöntemle belirlenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Süleyman Demirel Üniversitesi, Eczacılık Fakültesi, Temel Eczacılık Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Fatmanur Kalkır
Danışman: Ebru Çubuk Demiralay
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:
Sunulan bu tezde Lapatinib ve Tamoksifen antikanser ilaç etken maddelerinin iyonlaşma/protonasyon (pKa) sabitlerinin tayini için Ters Faz Sıvı Kromatografi (RPLC) yöntemi geliştirilmiştir. Hidroorganik çözücü karışımlarında organik modifiyer olarak seçilen asetonitrilin, bileşiklerin pKa değeri ve kromatografik ayırmadaki etkileri incelenmiştir. Hidrofobik özellikteki bileşiklerin su ortamındaki pKa değerlerinin belirlenmesi için asetonitrilin makroskopik sabitleri (mol kesri, dielektrik sabiti) kullanılmıştır. Elde edilen veriler değerlendirildiğinde mol kesri-pKa yaklaşımı ile Tamoksifen için pKa değeri 8,733; Lapatinib için pKa1 ve pKa2 değerleri sırasıyla 5,461 ve 7,114 olarak hesaplanmıştır. Metot optimizasyon çalışmasında bileşiklerin seçilen mobil faz pH'sında hesaplanan kapasite faktörü, seçicilik faktörü ve ayırma gücü verileri değerlendirildiğinde, optimum ayırma koşulu pH'sı 6 olan %50 (v/v) asetonitril içeren asetonitril-su karışımı seçilmiştir. Geliştirilen metot bu ilaç aktif bileşiklerin aynı anda ayrımı ve onların ticari ilaç dozaj formlarında tayini için uygulanmıştır. Metotun dedeksiyon limiti sırasıyla Lapatinib için 0,842 μg/mL, Tamoksifen için 1,114 μg/mL olarak hesaplanmıştır.