Konya Çatalhöyük Damga Mühürlerinin Seramik Sanatına Etkileri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Süleyman Demirel Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü, Arkeoseramik Anasanat Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Dilber Beyza Küçükkavas
Danışman: Serap Ünal
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:"Konya Çatalhöyük Damga Mühürlerinin Seramik Sanatına Etkileri" konulu bu çalışmada Konya Çatalhöyük'te bulunmuş ve yayınlanmış olan damga mühürlerin değerlendirilmesi ve seramik sanatına uygulanması yapılmıştır. Anadolu yüzyıllar boyunca tarihsel ve kültürel süreç içerisinde çeşitli uygarlıklara ev sahipliği yapmış ve uygarlıkların yarattığı renkli kültürleri kendi içinde barındırmıştır. Anadolu toprakları Neolitik Çağda uygarlık tarihinin renkli dönemlerine sahne olmuştur. Bu nedenle tarihin en önemli yerleşim merkezleri bu topraklar üzerinde kurulmuştur. Bu yerleşim merkezlerinden biriside Çatalhöyük'tür. Neolitik Çağa ışık tutan Çatalhöyük, hem kültürel zenginliğini hem de insanlık tarihi açısından büyük önem taşımaktadır. Mühür, 9000 yıllık bir geçmişe sahiptir. Uzun yıllar boyunca farklı uygarlıklar tarafından kullanılan mühür, güç ve zenginliğin bir simgesi olmuştur. Mühürler, yapıldıkları tarih açısından ve kullanıldığı alanlar bakımından farklılık gösterirler. Uygarlıklar arasındaki iletişime bağlı olarak gelişen bu farklılıklar, birbirlerinden etkilendiğini gösterir. Günümüzde sanat dalı olan seramik, uygarlık tarihi kadar eski bir geçmişe sahiptir. Seramik; hava, su, toprak ve ateş gibi hayatın vazgeçilmez unsurlarını birleştirerek oluşur. Ana malzemesi "kil" olan seramik, en yalın ifadeyle "pişmiş toprak" demektir. Kil, doğada kolayca bulunabilen yumuşak ve ince tanecikli bir maddedir. Anadolu toprakları zengin kil yataklarına sahip bir coğrafyada yer alır. Bu topraklar üzerinde yapılan seramik üretimi neolitik çağ Çatalhöyük'te M.Ö. 7 binde başlamış ve günümüze kadar gelmiştir. Çatalhöyük yerleşkesinde bugüne kadar yapılan arkeolojik kazılardan elde edilen veriler sonucunda pişmiş topraktan yapılmış çanak- çömleklerin yanı sıra evlerde, mezarlıklarda ve kutsal alanlarda damga mühürler bulunmuştur. Çatalhöyük'te üretim ekonomisinin gelişmesi ile birlikte mülkiyet belirtmek ya da tahıl ve dokuma alanlarında süsleme yapmak için damga mühürler kullanılmıştır.