Davranışsal İktisadın Mükelleflerin Vergiden Kaçınma Eğilimleri Üzerine Etkisi: Isparta İli Üzerine Bir Araştırma

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Süleyman Demirel Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Maliye Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2015

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Jale SABBAĞ

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Serdar ÇİÇEK

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Davranışsal kamu maliyesi, mali olayların insan tutum ve davranışları üzerindeki etkilerini inceleyen, birey ve toplum psikolojiyle yakın ilişkisi bulunan bir alandır. Mali olayların önemli bir ayağını oluşturan vergileme konusunda, mükelleflerin vergiye karşı gösterecekleri tutum ve davranışların şekillenmesinde mükellef ve vatandaş psikolojisinin göz önünde bulundurulması son derece önem arz etmektedir. Bu çalışma kapsamında, vergiye karşı gösterilen bireysel tepkilerin başında gelen kaçırma ve kaçınma gibi iki olgu arasında vergiden kaçınmanın mükellef zihninde nasıl yer bulduğunu, ayrıca mükelleflerin vergiye karşı tutum ve davranışlarını ölçmek amacıyla 28 sorudan oluşan bir anket formu oluşturulmuştur. Isparta ilinde gelir vergisi mükellefi olan 400 katılımcıya yüz yüze anket yöntemi kullanılarak uygulanan anketten elde edilen veriler frekans analizi ve çapraz tablolarla yorumlanmıştır. Elde edilen sonuçlara göre; Isparta ilindeki gelir vergisi mükelleflerinin çoğunluğu vergi oranlarının yüksek olmasını ve vergi yükünün dağılımındaki adaletsizliği vergiden kaçınmanın temel sebepleri olarak göstermişlerdir. Mükelleflerin çoğunluğu vergiden kaçınmayı rasyonel bir davranış olarak görmekte ve daha az vergi ödemek amacıyla tüketim veya yatırım tercihlerini değiştirebileceklerini ifade etmektedirler. Vergiden kaçınmaya yönelik tutum ve davranışların özellikle eğitim durumu, yaş, cinsiyet gibi değişkenlerden daha fazla etkilendiği, buna karşılık mükellefiyet türü, medeni durum, iş tecrübesi ve gelir durumu gibi değişkenlerden daha az etkilendiği veya hiç etkilenmediği görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Davranışsal İktisat, Davranışsal Kamu Maliyesi, Vergi Psikolojisi, Vergiden Kaçınma