Isparta İli Uluborlu İlçesi 15-49 Yaş Kadınlarda Premenstrüel Sendrom Prevalansı, İlişkili Faktörler ve Yaşam Kalitesine Etkisi

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Süleyman Demirel Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2016

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Ayşe ÇELİK

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Ersin USKUN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmanın amacı Isparta ili Uluborlu ilçe merkezinde yaşayan 15-49 yaş kadınlarda Premenstrüel Sendrom (PMS) prevalansını, ilişkili faktörleri ve yaşam kalitesine etkisini saptamaktır. Analitik kesitsel tipteki bu çalışma Temmuz 2014-Kasım 2015 tarihleri arasında gerçekleştirildi. Araştırma evrenini 2014 yılında Uluborlu ilçe merkezinde yaşayan 15-49 yaş arası 1490 kadın oluşturmuştur. Örnek büyüklüğü StatCalc hesaplama programıyla; %40'lık PMS sıklığı, %3'lük sapma ile alfa değeri 0,05 ve beta değeri 0,20 alınarak, 338 hesaplandı. Araştırmanın bağımlı değişkenleri PMS varlığı ve yaşam kalitesi, bağımsız değişkenleri sosyodemografik ve üreme sağlığı ile ilgili özelliklerdi. PMS için Gençdoğan tarafından geliştirilen premenstrüel sendrom ölçeği (PMSÖ), yaşam kalitesi için DSÖ Yaşam Kalitesi Ölçeği Kısa Formu Türkçe versiyonu (WHOQOL-BREF-TR) kullanıldı. Yüz yüze görüşme yöntemiyle toplanan veri SPSS 15.0 (Statistical Package for the Social Sciences,) programı ile analiz edildi. Veri analizinde yüzde, ortalama, standart sapma, minimum ve maksimum (min-maks) değerler, ki-kare testi, bağımsız gruplarda t testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), Tukey, Mann Whitney U, Kruskal Wallis, Spearman ve Pearson korelasyon testleri, lojistik ve lineer regresyon analizleri kullanıldı. İstatistiksel anlamlılık için sınır değer p<0,05 kabul edildi. Bu çalışmada PMS prevalansı %47,3 bulunmuştur. PMS görülme düzeyi; sağlık algısı kötü olanlarda, kronik hastalığı olanlarda, kola ve kahve tüketimi fazla olanlarda, adet başlamadan önce kendini kötü hissedenlerde, annesinde PMS tanısı ya da semptomları olan kadınlarda daha yüksek, düzenli egzersiz yapanlarda ise daha düşük bulunmuştur. PMS ile yaşam kalitesi arasındaki ilişki değerlendirildiğinde PMS'si olan kadınların WHOQOL BREF TR alt alanlarından fiziksel, psikolojik, sosyal ve çevre alanı puan ortalamalarının daha düşük olduğu tespit edilmiştir (sırasıyla p<0,001, p<0,001, p<0,001, p=0,002). Isparta Uluborlu'da yaşayan 15-49 yaş kadınlarda PMS prevalansı yüksektir ve yaşam kalitesini olumsuz etkilemektedir. PMS'nin negatif etkilerini azaltmak, yaşam kalitesini artırmak için sağlık eğitimleri verilmesi ve PMS farkındalığının artırılması önerilmektedir.