Farklı diş macunlarının ağartma etkinliğinin in vitro olarak değerlendirilmesi
Tezin Türü: Diş Hekimliğinde Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Süleyman Demirel Üniversitesi, Diş Hekimliği Fakültesi, Klinik Diş Hekimliği Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Çilem Bulut
Danışman: Günseli Katırcı
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu in vitro çalışmanın amacı, geleneksel diş macunun, peroksit içeren, papain içeren ve mavi kovarin renk pigmenti içeren diş macunlarının çay ile renklendirilmiş insan dişleri üzerindeki ağartma etkinliğinin değerlendirilmesidir. Ayrıca uygulandıktan dört hafta sonra diş macunlarının mine yüzeyinde oluşturduğu morfolojik değişikliklerin, taramalı elektron mikroskobu analizi (SEM) ile değerlendirilmesidir. Gereç ve Yöntem: Benzer renkteki çürüksüz insan kesici dişlerinden toplam 100 adet örnek elde edildi (A3). Örnekler, kullanılan diş macununa göre beş gruba ayrıldı (n=20): Geleneksel diş macunu grubu, peroksit içeren diş macunu grubu, papain içeren diş macunu ve mavi kovarin içeren diş macunu grubu ve kontrol grubu (yapay tükürük). Macun gruplarında yer alan dişler konsantre siyah çay solüsyonu ile 4 gün süre ile renklendirildi. Daha sonra, örnekler Colgate Total 12 (Colgate-Palmolive, New York, Amerika), Yotuel All In One (Bio-cosmetics, Madrid, İspanya), Yotuel Pharma B5 (Bio-cosmetics, Madrid, İspanya) ve Meridol (CP-GABA, Hamburg, Almanya) diş macunları kullanılarak 4 hafta boyunca fırçalandı. Farklı diş macunlarının dişlerde oluşturduğu renk değişikliğini belirlemek için, örneklere ait renk analizleri bir dental spektrofotometre cihazı (SpectroShade Micro, MHT, İtalya) kullanılarak CIE L*a*b* renk sistemine göre yapıldı. Örneklere ait renk analizi, başlangıçta, renklendirmeden sonra, macun kullanımından 24 saat ve 4 hafta sonra gerçekleştirildi. Örneklere ait yüzey pürüzlülüğü analizleri; bir profilometre cihazı (Surftest SJ-210 Mitutoyo, Tokyo) kullanılarak yapıldı ve yüzey pürüzlülük değerleri (Ra=roughness average) kaydedildi. Çalışma gruplarındaki örneklere ait yüzey pürüzlülüğü analizleri; başlangıç, diş macunlarının uygulanmasından 24 saat sonra ve 4 hafta sonra yapıldı. Diş macunlarının uygulamasından 4 hafta sonra, her gruptan rastgele seçilen 2 örneğe ait yüzey morfolojisi analizi taramalı elektron mikroskobu (FEG 250-Fei Quanta, Hollanda) ile gerçekleştirildi. İstatistiksel analiz, eşlemeli varyans analizi ve bağımsız iki yönlü varyans analizi testleri ve Bonferroni post-hoc düzeltmesi ile yapıldı. Tüm testler için anlamlılık düzeyi α=0.05 olarak alındı. Bulgular: Geleneksel diş macunu, peroksit içeren diş macunu, papain içeren diş macunu ve mavi kovarin içeren diş macunu gruplarında yer alan örneklere ait başlangıç L*, değerlerinin renklendirmeden sonra istatistiksel olarak anlamlı oranda azaldığı başlangıç a* değerlerinin arttığı saptandı (eşlemeli varyans analiz, p 0.05). Tüm gruplardaki örneklere ait başlangıç pürüzlülük değerleri ile macun kullanımından sonra elde edilen yüzey pürüzlülüğü değeri arasında istatistiksel fark saptanmadı (bağımsız tek yönlü varyans analizi, p>0.05). 24 saat ve 4 hafta sonra tüm diş macunlarının dişlerde benzer yüzey pürüzlülüğü değerleri oluşturduğu saptandı (bağımsız tek yönlü varyans analizi, p>0.05). 4 hafta sonra, geleneksel diş macunu ve ağartma etkili olan ve peroksit, mavi kovarin ve papain içeren diş macunu gruplarında yer alan örneklerdeki mine yüzey yapısının benzer olduğu ve bütünlüğünün bozulmadığı gözlendi. Sonuç: Çalışmada kullanılan tüm diş macunlarının 4 hafta sonra çay ile renklendirilmiş dişlerde benzer renk değişimi ve yüzey pürüzlülüğü değerleri oluşturduğu belirlendi. Bu çalışmadan elde edilen bulgular doğrultusunda, peroksit, papain ve mavi kovarin içeren diş macunlarının uzun süre kullanımın dişlerde yaratacağı ağartma etkinliklerinin tam olarak anlaşılabilmesi için daha fazla klinik ve laboravatuvar çalışmasına ihtiyaç olduğu sonucu çıkarılabilir.