Şizofreni tanılı hastalarda zonulin ve claudin-5 kan düzeylerinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Süleyman Demirel Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AYŞE USTA
Danışman: Faruk Kılıç
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Şizofreni, genç yaşta başlayan, bilişsel, emosyonel, algısal ve davranışsal alanlarda bozukluklarla seyreden, kronik seyirli, yıkıcı psikopatolojik etkileri olan bir klinik sendromdur. Şizofreni hastalığının etyolojisi kesin olarak aydınlatılamamış olmakla birlikte buna yönelik özellikle beyin-bağırsak aksı üzerine birçok çalışma vardır. Bağırsaklar dış ortam ve vücut arasında önemli bir bariyer görevi yapmakta, bazı antijenlerin vücuda geçişinde ve immün yanıt gelişiminde önemli bir rol üstlenmektedir. Son yıllarda, otizm spektrum bozukluğu ve şizofreni gibi hastalıkların etiyopatogenezinde bağırsak geçirgenliği artışının rol oynadığı görüşü kabul görmektedir. Bağırsak geçirgenliğinin düzenlenmesinde ise zonulinin rolü çok önemlidir. Zonulin bağırsak epitelinde özel reseptörlere bağlanır ve bağırsak geçirgenliğinde artışa neden olur. Bağırsak geçirgenliğinin artması, bazı bakteri ve toksinlerinin, makromoleküllerin lümenden submukozaya geçişi ve immün reaksiyonların tetiklenmesi ile sonuçlanır. Vücuttaki bir diğer önemli bariyer de kan-beyin bariyeridir ve bu bariyerdeki bozulma sonucu beyin bazı bakteri, toksin ve zararlı çevresel faktörlere maruz kalır. Claudin-5, tight junctionların majör komponenti olan claudin ailesinin bir üyesi olup, kan beyin bariyerinde görev alır. Claudin-5'in şizofreni ile ilişkili olduğunu gösteren birçok çalışma olmakla birlikte bu ilişki genetik ve çevresel faktörlerin en önemli buluşma noktasıdır. Claudin-5'te sorun olursa beyin, zararlı çevresel faktörlere daha sık maruz kalır. Çalışmamızda şizofreni tanılı hastalarda ve kontrol grubunda serum zonulin ve claudin-5 düzeylerinin incelenmesi amaçlanmış olup, şizofreni hastalarında bağırsak geçirgenliğinde artış ve kan-beyin bariyerinde bozulma değerlendirilmiştir. Çalışmamızda 50 şizofreni hastası ile 50 sağlıklı grubunun serum zonulin ve claudin-5 düzeyleri çalışıldı ve hasta grubunun zonulin düzeyleri, istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek bulundu, serum claudin-5 düzeyleri ise hasta grubunda istatistiksel olarak anlamlılığa yakın düzeyde düşük bulundu. Literatürde, bildiğimiz kadarıyla, şizofreni hastalarında serum zonulin ve claudin-5 düzeyleri ile ilgili veri bulunmamaktadır, bu açıdan çalışmamız bu ilişkiyi açıklamaya yönelik yapılan ilk araştırma özelliği taşımaktadır. Bu ve benzeri çalışmaların artması claudin-5 ve zonulin ile şizofreni ilişkisini açıklamada ve yeni tedavi modalitelerinin geliştirilmesinde literatüre katkıda bulunacaktır. Anahtar Kelimeler: Beyin-Barsak Aksı, Claudin-5, Şizofreni, Zonulin