Folik Asit Ön Uygulamasının Tuz Stresi Altında Çimlendirilen Arpa Tohumları Üzerine Sitogenetik Etkisi

Serkan Özmen

Folik Asit Ön Uygulamasının Tuz Stresi Altında Çimlendirilen Arpa Tohumları Üzerine Sitogenetik Etkisi

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Süleyman Demirel Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2014

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Serkan Özmen

Danışman: Selma TABUR

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada, farklı tuz konsantrasyonları (0.25, 0.30, 0.35 M) altında çimlendirilen arpa (Hordeum vulgare L. cv. 'Bülbül 89') tohumlarının kök ucu meristem hücrelerindeki mitotik aktivite ve kromozom davranışları üzerine folik asit ön uygulamasının etkisi çalışılmıştır. Kontrol grubuyla karşılaştırıldığında mitotik aktivite tuz konsantrasyonu artışına paralel olarak azalmıştır. Aynı zamanda bu tuz konsantrasyonları arpa kök uçlarında kromozomal anormalliklerin önemli bir artışına sebep olmuştur. Üstelik tek başına folik asit ön uygulamalı tohumların mitotik indeksinin kontrol (saf su) ile karşılaştırıldığında dikkate değer bir azalma gösterdiği ve mitotik anormalliklerin frekansına yaklaşık %32 oranında arttırdığı belirlenmiştir. Folik asit ile muamele edildikten sonra farklı tuz konsantrasyonlarında çimlendirilen tohumların mitotik indeksi tek başına tuzlu ortamda çimlendirilen tohumların mitotik indeksinden daha düşük olarak belirlenmiştir. Diğer bir ifadeyle tuzlulukla birlikte folik asit ön uygulaması tuz konsantrasyonu artışına paralel olarak mitotik indeksi engellemiştir. Bununla birlikte farklı tuz konsantrasyonlarında çimlendirilen folik asit uygulamalı tohumların mitotik indekse kendi kontrol grubuyla (tek başına folik asit ile) karşılaştırıldığında kısmen artış göstermiştir. Ayrıca tuzlu ortamda çimlendirilen folik asit ön uygulamalı tohumların kök ucu hücrelerindeki kromozomal anormalliklerin frekansı kendi kontrol grubuna göre önemli derecede artmıştır. Fakat folik asit ön uygulaması (50 μM) yüksek tuz konsantrasyonlarında (0.30, 0.35 M) tuzluluğun negatif etkisini hafifletmekte başarılı bir performans göstermiştir. İlave olarak, saf suda çimlendirilen tohumlarda herhangi bir anormallik gözlenmemiştir ve mitotik fazların tümü normal olarak tanımlanmıştır. Fakat farklı tuz konsantrasyonları ve/veya folik asit ön uygulaması mikronükleus, sarmalanmamış kromozom, anafazda yanlış kutuplaşma, düzensiz anafaz, anafazda köprü, alignment anafaz ve geri kalmış kromozom gibi önemli kromozomal anormallikler meydana getirmiştir.