Yalvaç ilçe sınırları içerisinde bulunan kaya mezarları
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Süleyman Demirel Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Arkeoloji Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2015
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HAKAN ALPASLAN
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Mehmet ÖZHANLI
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Günümüz Türkiye Cumhuriyet'i Devletinin, şuan üzerinde bulunmuş olduğu coğrafya antik dönemde "Asia Minor (Küçük Asya)" olarak adlandırılmaktaydı ve Asia Minor kendi içerisinde birden fazla bölgeye ayrılmış bulunmaktaydı. Bu bölgelerden bir tanesi, antik dönemde Pisidia Bölgesi olarak bilinen, bugün ise Göller Bölgesi olarak nitelendirilen Isparta ve Burdur il sınırlarını içerisine alan coğrafyadır. Pisidia Bölgesi ismine ilk olarak, M.Ö.5 yy.'da yaşamış olan Ksenephon ve ünlü tarihçi Heredot'un yazmış olduğu antik kaynaklarda rastlanmaktadır. Birçok medeniyete ve uygarlığa ev sahipliği yapan bölge Paleolitik Dönemden ( 600.000 – 12000 ) itibaren başlayarak sırasıyla Neolitik Dönem, Kalkolitik Dönem, Tunç Devri, Demir Çağı gibi dönemlerde yerleşim görmüş olup, bu yerleşme ve iskân hareketi Büyük İskender, Roma ve Bizans Hâkimiyetiyle devam ederek Türkiye Cumhuriyeti Devletine kadar kesintisiz olarak sürmüştür. Bölge 19. yy.'dan bu yana birçok seyyah ve gezginin uğrak yeri olmuş ve hala da yerli ve yabancı bilim adamlarının araştırmak için rekabete girdiği, her bir karışında ayrı bir kültürün izlerini barındıran bakir bölgelerden bir tanesidir. Tez konusunu oluşturan kaya mezarlarının bulunduğu Yalvaç ilçesi, Pisidia Bölgesinin en kuzey ucunda Frigya Bölgesi sınırında yer almaktadır. Isparta iline bağlı bu ilçede temelleri Hellenistik dönemde atılmış ve daha sonra Roma İmparatorluğu döneminde geniş çaplı imar faaliyetleriyle büyütülmüş ve zamanla dönemin metropolü haline gelmiş Pisidia Antiokheia antik kenti bulunmaktadır. Kent bulunduğu konum itibariyle çok geniş bir teritoryuma sahiptir. Çalışma konusu olan kaya mezarları ise bu yayılım alanı içerisinde farklı yerlerde bulunmaktadırlar. 6 adet Eğirdir Gölünün kuzey kısmında Hoyran olarak adlandırılan bölgede, 1 adet Yalvaç ilçesine bağlı Kumdanlı Kasabası ve 1 adet de Yalvaç ilçesine bağlı Akçaşar Köyü Göynücek mevkiinde, 2 adet Sağır Köyü, 1 adet Yukarıkaşıkara köyü, 1 adet Çakırçal köyü ve 1 adet de Sücüllü kasabasında olmak üzere toplam 13 adet kaya mezarı yer almaktadır. Bu çalışmada Antiokheia antik kenti ile doğrudan ya da dolaylı olarak bağlantılı olduğu düşünülen bu mezar yapıları önce kendi içlerinde, akabinde de çevre bölgeler ( Lykia, Karia, Pamphylia v.b.) dâhilinde bütünüyle irdelenmesi amaçlanmaktadır. Çalışma sonunda elde edilecek olan bütün veriler değerlendirilecek ve böylece hem bölge içi hem de bölge dışı sosyal, siyasal ve kültürel etkileşimler tespit edilerek bilim dünyasına sunulacaktır. Anahtar Kelimeler: Pisidia, Kaya Mezarı, Etkileşim, Yalvaç