Karayolu taşıtlarında güvenli sürüş şartlarının tespiti için nihai sürüş simülatörünün geliştirilmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Süleyman Demirel Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, TAŞIT TEKNOLOJİLERİ ANABİLİM DALI (DİSİPLİNLERARASI), Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: CANBERK YÜKSEL
Danışman: Habib GÜRBÜZ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmada, karayolu taşıtlarında frenleme şartlarına etki eden sürücü reaksiyon süresi, sistemin gecikme süresi, frenleme süresi ve bu sürelere karşılık gelen mesafelerin tespit edilebilmesi için bir nihai sürüş simülatörü geliştirilmiştir. Geliştirilen sürüş simülatörü, gerçek bir A-segment otomobilin (FIAT-126-BIS) ön kaput, sürücü ve yolcu bölmesinden oluşan yarım kesit bir otomobil test platforma sahiptir. Otomatik vites bir aracın sürüş şartlarının simüle edildiği test platformu, elektronik gaz ve fren pedallarına, bir direksiyon standına, bir kontrol paneline, bir sürüş ekranına ve bir sürücü bilgilendirme ekranına sahiptir. Geliştirilen sürüş simülatörü algoritmasında, sürüş öncesi emniyet kemeri ve dikiz aynalarının (sağ ve sol) ön kontrol şartı mecburi tutulmakta ve sürücü reaksiyon süresinin tespiti için dışardan sürücü şartlandırması sağlayan kontrol butonu bulunmaktadır. Test esnasında, araç hızı, sürücü reaksiyon süresi, sürücü reaksiyon süresinde kat edilen mesafe, toplam frenleme süresi ve frenleme mesafesi sürücü bilgi ekranı üzerinden sürücüye aktarılmaktadır. Geliştirilen nihai sürüş simülatöründe, farklı yaş guruplarına sahip 21 adet kadın ve 49 adet erkek olmak üzere toplam 70 adet sürücü ile 90 ile 255 km/h hız aralığında sürüş testleri gerçekleştirilmiştir. Testler öncesi uygulan anket çalışmasında sürücüye ait genel ve sürüş şartlarına ilişkin bilgiler tespit edilerek bunların sürücü reaksiyon süresine etkileri tespit edilmiştir. Elde edilen sonuçlar, sürücülerin eğitim durumu ile sürücü reaksiyon süresinin kısıldığını, sürücülerin mesleğinin sürücü reaksiyon süresine etki ettiğini, sürücü yaşı ve sürüş yılı tecrübesi ile sürücü reaksiyon süresinin arttığını, sürücülerin günlük araç kullanım süresindeki artış ile reaksiyon süresinin kısaldığını, evli/çocuklu sürücülerin bekar sürücülere göre daha kısa sürücü reaksiyon süresine sahip olduğunu, yorgunluk durumunun sürücü reaksiyon süresine etki ettiğini ve dinlenmiş durumdaki sürücülerin reaksiyon sürelerinin daha kısa olduğunu, spor yapan sürücülerin daha kısa sürücü reaksiyon süresine sahip olduğunu, kronik rahatsızlığı bulunan ve gözlük kullanan sürücülerin daha yüksek sürücü reaksiyon süresine sahip olduğunu, sigara kullanan sürücülerin daha uzun sürücü reaksiyon süresine sahip olduklarını, sürüş esnasında emniyet kemeri kullanan sürücülerinin reaksiyon sürelerin daha kısa olduğu, ancak sürüş esnasında cep telefonu ve/veya CD çalar/TV benzeri iletişim/eğlence donanımlarını kullanan sürücülerin daha uzun sürücü reaksiyon süresine sahip olduklarını göstermiştir. Öte yandan, nihai sürüş simülatörü testlerine katılan 70 adet sürücünün tamamı dikkate alındığında ortalama sürücü reaksiyon süresi 1,143 sn ve sürücülerin reaksiyon sürelerinin standart sapma (σSRS) değerleri 0,498'dir. Ayrıca, araç hızı ile frenleme süresi ve frenleme mesafesinin lineere oldukça yakın bir eğri ile artış göstermiştir. Bu açıdan geliştirilen nihai sürüş simülatörünün araç hızı ile doğru sonuçlar verdiği tespit edilmiştir.