Pistacia terebinthus L. subsp. palaestina (Boiss.) Engler (Anacardiaceae)'in Göller Yöresi'ndeki yetişme ortamı özellikleri ve yetişme ortamı-Meyve uçucu yağ içeriği etkileşimleri
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Süleyman Demirel Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Orman Mühendisliği Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2011
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SERKAN GÜLSOY
Danışman: Kürşad ÖZKAN, Gülcan ÖZKAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Doktora tezi olarak sunulan bu çalışmada vejetasyon, yetişme ortamı özellikleri (yeryüzü şekli, iklim ve toprak özellikleri), bazı yaprak ve meyvede morfolojik ve anatomik özellikler ile menengiç (Pistacia terebinthus L. subsp. palaestina (Boiss.) Engler) meyvelerinin uçucu yağ verimi ve bileşen miktarları arasındaki ilişkiler araştırılmıştır. Çalışmada veriler Göller Yöresi'nde menengiç türünün en fazla yayıldığı 34 örnek alandan temin edilmiştir.Örnek alanlarda ve laboratuarda bütün değişkenlere ait veriler, ait oldukları gruplara göre cevaplandırıcı (uçucu yağ ve bileşenleri) ve açıklayıcı (vejetasyon, toprak, topografik, meyve ve yaprak) veri matrisleri olarak depolanmış ve istatistiksel değerlendirmeler için hazır hale getirilmiştir. İstatistiksel değerlendirmelerde kümeleme analizi, çoklu permutasyon testi, indikatör testi, Bray-Curtis varyans regresyon ordinasyon analizi, basit korelasyon analizi, Wilcoxon sıra istatistik testi, regresyon ağacı yöntemi, basit regresyon analizi ve eşlendirilmiş örneklemde t-testi yöntemlerinden faydalanılmıştır.Elde edilen bulgular menengiç türünün meyve uçucu yağ veriminde farklılıklar olduğunu (% 0,05 - % 0,14) göstermiştir. Uçucu yağlardan elde edilen 13 adet bileşen içerisinde en temel olanları ise ?-pinen (% 51,3) ve limonen (% 39) olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca örnek alanlar arasında tıpkı uçucu yağ veriminde olduğu gibi uçucu yağ bileşen yüzdelerinde de farklılıkların olduğu tespit edilmiştir.Değerlendirmeler sonucu menengiç türünün uçucu yağ verimi ve bileşen miktarları üzerinde en etkili olan yetişme ortamı faktörlerinin önem sırasına göre boylam, yağış, enlem ve yükseltinin olduğu tespit edilmiştir. Meyve ve yaprakta bazı anatomik ve morfolojik özelliklerin ise uçucu yağ verimi ve bileşen miktarları için önemli gösterge olabileceği anlaşılmıştır. Ayrıca vejetasyonun yine türün uçucu yağ verimi ve bileşen miktarı için gösterge olabileceği sonucuna varılmıştır. Son olarak alt yörelere göre değerlendirme yapılmış ve Göller Yöresi'nin tipik Akdeniz iklim zonunda kalan kısımlardan alınan örnekler ile geçiş zonundan alınan örneklere ait uçucu yağların verimi ve bileşen miktarı arasında farklılıkların olduğu tespit edilmiştir.