Türkiye’de Sığınmacıların Çalışma Dinamikleri: Batı Akdeniz Örneği
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Süleyman Demirel Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sosyoloji Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2014
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Özlem Kahya
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Songül SALLAN GÜL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Uluslar arası göç sürecinde Türkiye, 1980'li yıllara kadar daha çok göç veren bir ülke olarak öne çıkarken, son yirmi yıldır, hem göç alan hem de transit göçlere sahne olan bir ülke konumuna gelmiştir. Son on yıldır ise yoğun bir sığınmacı göçüyle karşı karşıyadır. Cenevre Sözleşmesi'nden beri coğrafi sınırlamayı koruyan Türkiye, Avrupa kökenli olan sığınmacılara mülteci statüsü tanımaktadır. Avrupa kökenli olmayan sığınmacıları ise, üçüncü bir ülkeye gönderilmek şartıyla "geçici" olarak "uydu kent" adı verilen kentlere yerleştirmektedir. Bu çalışmanın konusu uluslararası göçün yerel dinamiklerinin belirlenmesidir. Bu bağlamda, Türkiye'de sayıları 62'yi bulan uydu kentlerde yaşayan sığınmacıların de facto olarak çalışma dinamikleri Batı Akdeniz Bölgesinde, Isparta ve Burdur örneklerinde değerlendirilmiştir. Sığınmacıların uyruk, yaş, cinsiyet, cinsel yönelim, medeni durum, sosyal ilişki ağları ve Türkiye içi coğrafi hareketliliklerinin emek süreçleri ve istihdam koşullarına olan etkileri ele alınmıştır. 2013 yılında tamamlanan alan sürecine 30 çalışan sığınmacı katılmış, görüşme verileri kategorik içerik analizi tekniğiyle analiz edilmiştir. Hukuksal statüleri gereği çalışma izinleri olmayan sığınmacılar, emek piyasasında olumsuz çalışma koşullarına, düzensiz işlere, düşük ücretlere ve yabancı olmalarından kaynaklanan ayrımcılıklara ve istismarlara maruz kalmaktadırlar. Bu çerçevede sığınmacılar, Türkiye istihdam piyasası için yedek, korumasız, takipsiz, düzensiz, kolay vazgeçilebilir ve ucuz emeğe karşılık gelmektedirler. Çalışma yaşamına enformel kanallarla katılmak zorunda kalan sığınmacılar, emek piyasasının sömürü mekanizmalarıyla da karşı karşıya kalmaktadırlar. Ayrıca Türkiye'nin hak temeli mülteci politikaları yerine, geçici sosyal yardım temelli sığınma politikaları, sığınmacıların sosyal yardımlara bağımlı ve yerleşiğe öykündükleri bir yaşam sürmelerine de neden olmaktadır. Uzun vadede bu politikalar, birçok kaynak ülkede olduğu gibi sosyal dışlanmaya ve yabancı düşmanlığına neden olabilecek niteliktedir. Sonuç olarak, Türkiye'nin sığınmacılara yönelik politikalarında çalışma haklarının hak temelli bir bakış açısıyla düzenlenmesi gerekmektedir. Anahtar Kelimeler: Uluslararası Göç, Türkiye, Sığınmacı, Yabancı, Çalışma Dinamikleri, Uydu Kent, Kategorik İçerik Perspektifi, Batı Akdeniz, Isparta, Burdur