Tuz Stresi Altında Çimlendirilen Arpa Tohumlarında Humik Asitin Sitogenetik Etkisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Süleyman Demirel Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2016
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Merve Dündar Yurtlu
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Selma TABUR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmada, farklı tuz konsantrasyonlarında (0.25, 0.30, 0.35 M) çimlendirilen arpa (Hordeum vulgare L. cv. 'Bülbül 89') tohumlarının kök ucu meristem hücrelerindeki mitotik aktivite ve kromozom davranışları üzerine humik asit ön uygulamasının etkisi çalışılmıştır. Kontrol grubuyla karşılaştırıldığında mitotik aktivite tuz konsantrasyonunun artışına paralel olarak kısmen azalmıştır. Aynı zamanda bu tuz konsantrasyonları arpa kök uçlarında kromozomal anormalliklerin önemli bir derecede artmasına sebep olmuştur. Ayrıca tek başına humik asit ön uygulamalı tohumların mitotik indeksi kontrol (saf su) ile karşılaştırıldığında % 70 oranında bir artış gösterdiği ve mitotik anormalliklerin frekansını ise % 42 oranında arttırdığı belirlenmiştir. Humik asit ile muamele edildikten sonra farklı tuz konsantrasyonlarında çimlendirilen tohumların mitotik indeksinin tek başına tuzlu ortamda çimlendirilen tohumların mitotik indeksinden daha düşük olduğu gözlenmiştir. Diğer bir ifadeyle tuzlulukla birlikte humik asit ön uygulaması tuz konsantrasyonu artışına paralel olarak mitotik indeksi engellemiştir. Bununla birlikte humik asit ön uygulamasından sonra farklı tuz konsantrasyonlarında çimlendirilen tohumların mitotik indeksi kendi kontrol grubuyla (tek başına humik asit ile) karşılaştırıldığında çalışılan tüm konsantrasyonlarda önemli derecede azalmıştır. Ayrıca tuzlu ortamda çimlendirilen humik asit ön uygulamalı tohumların kök ucu hücrelerindeki kromozomal anormalliklerin frekansı kendi kontrol grubuna göre önemli derecede azalmıştır. 28 mg/L humik asit ön uygulaması çalışılan tüm tuz konsantrasyonlarında tuzluluğun negatif etkisini hafifletmekte başarılı bir performans göstermiştir. En yüksek tuz konsantrasyonunda (0,35 M) humik asit uygulaması ise saf su ortamında çimlendirilen tohumlarla aynı anormallik yüzdesine ulaşarak mükemmel bir başarı göstermiştir. Farklı tuz konsantrasyonları ve/veya humik asit ön uygulaması mikronükleus ve granülasyonun yanı sıra çeşitli profaz, metafaz, anafaz ve telofaz anormallikleri gibi önemli kromozomal sapmalar meydana getirmiştir.